Doğu Anadolu Fayı (DAF) ve Kuzey Anadolu Fayının (KAF) kesişim noktasında yer alan Bingöl’de, özellikle Yedisu segmenti üzerinde 7 ve üzeri büyüklükte deprem bekleniyor. Uzmanlar, ilin deprem dirençli kent haline getirilmesi için sık sık uyarılarda bulunurken, DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü’nün deprem hazırlıkları ile ilgili meclise sunduğu soru önergesine İçişleri Bakan Mustafa Çiftçi yanıt verdi.
MİLLETVEKİLİ HÜLAKÜ’NÜN SORU ÖNERGESİ
DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, Şubat 2026’da meclise sunduğu soru önergesinde, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin; afet yönetimi, risk azaltma ve hazırlık süreçlerinin önemini bir kez daha gündeme getirdiğini belirtti.
Deprem riskinin, özellikle Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu Fay Hatlarının sıfır noktasında bulunan Bingöl için bilimsel olarak öngörülebilen ve süreklilik arz eden bir durum olduğunu ifade eden Hülakü, “Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alan Bingöl ili, uzun yıllardır yüksek deprem riski taşıyan yerleşim alanları arasında değerlendirilmektedir. Bu kapsamda Bingöl ilinde deprem öncesi hazırlık süreçlerinin, yapı güvenliği çalışmalarının, afet planlamasının ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonun mevcut durumu hakkında kamuoyunun doğru ve güncel bilgilerle bilgilendirilmesi önem arz etmektedir.
Deprem öncesi hazırlık süreci, yapı stokunun durumu, kamu binalarının güvenliği, afet toplanma alanları, tatbikatlar, acil durum planları ve kurumsal kapasite gibi çok sayıda başlığı içermektedir. Bu başlıklara ilişkin mevcut durumun ortaya konulması, olası bir deprem karşısında alınacak önlemlerin değerlendirilmesi açısından gereklidir.” ifadelerine yer verdi.
Hülakü, Bakan Mustafa Çiftçi’ye şu soruları yöneltmişti:
“-Bingöl ili için hazırlanmış güncel bir deprem risk analizi bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise söz konusu analiz en son hangi tarihte güncellenmiştir?
-Bingöl genelinde riskli yapı tespitine yönelik bir çalışma yapılmış mıdır? Yapıldıysa, riskli olarak tespit edilen bina sayısı kaçtır?
-Bu binalardan kaç tanesi tahliye edilmiş, kaç tanesi yıkılmış ve kaç tanesi hala kullanılmaktadır?
-Bingöl’de 6 Şubat 2023 tarihi öncesinde kentsel dönüşüm kapsamına alınan bina sayısı kaçtır?
-Bu kapsamda başlatılan dönüşüm çalışmalarından kaçı tamamlanmıştır?
-Bingöl’de bulunan okulların kaçında deprem dayanıklılık testi yapılmıştır?
-Bu testler sonucunda riskli olduğu tespit edilen okul sayısı kaçtır?
-Riskli olduğu belirlenen okullardan kaçı güçlendirilmiştir?
-Bingöl’deki hastaneler ve sağlık tesisleri için deprem dayanıklılığına yönelik çalışmalar yapılmış mıdır?
-Bingöl ilinde belirlenmiş afet toplanma alanı sayısı kaçtır? 11) Bu alanlardan kaçı imar uygulamalarına konu edilmiştir?
-Mevcut afet toplanma alanlarının altyapı yeterliliğine ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?
-Son beş yıl içerisinde Bingöl’de kaç adet afet tatbikatı gerçekleştirilmiştir?
-Bu tatbikatlara katılım oranlarına ilişkin bir kayıt tutulmakta mıdır?
-AFAD’m Bingöl ilindeki personel sayısı kaçtır?
-Bingöl için hazırlanmış, olası bir depreme yönelik acil barınma planı bulunmakta mıdır?
-Bulunmakta ise bu plan kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
-Son beş yıl içerisinde Bingöl için ayrılan afet risk azaltma bütçesi ne kadardır?
-Bu bütçenin ne kadarı fiilen kullanılmıştır?
-6 Şubat 2023 tarihinden sonra Bingöl’e yönelik yeni bir deprem risk azaltma veya önleyici politika geliştirilmiş midir? Geliştirilmiş ise bu politikanın kapsamına giren uygulamalar nelerdir?”
BAKAN MUSTAFA ÇİFTÇİ’NİN CEVABI
Soru önergesine 5 ay sonra yanıt veren İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 81 ilde İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP) hazırlandığını belirterek, “Ülkemiz genelinde toplam 221 amaç, 1.314 hedef altında 16.679 afet risk azaltma eylemi belirlenmiştir. Söz konusu eylemlerin 4.444 tanesi deprem risk azaltma eylemidir” dedi.
Bingöl İl Afet Risk Azaltma Planı'nda 93 eylem belirlendiğini belirten Çiftçi, bu eylemlerden 12 tanesinin kırmızı eylem olarak önceliklendirildiğini ifade etti.
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan "Ulusal Sismolojik Ağın Geliştirilmesi ve Deprem Araştırmaları (USAG)" projesi kapsamında; Türkiye genelinde 1.204 adet deprem gözlem istasyonu ile 7/24 esasına göre deprem aktivitelerinin kaydedildiğini belirten Çiftçi, Bingöl il sınırları içerisinde AFAD tarafından işletilen ve 7/24 veri alınan 10 adet deprem gözlem istasyonu bulunduğunu açıkladı.
Bingöl İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde tam donanımlı malzeme ve ekipmana sahip 61 personelin görev yaptığını ifade eden Çiftçi, şu bilgileri verdi; “29 Ağustos 2024 tarihinde Bingöl ilinde 7,5 büyüklüğünde deprem tatbikatı yapılmış olup tatbikata 8 İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ile ilgili kurum ve kuruluşlar 1895 personel ile katılım sağlamıştır.
Bingöl ilinde barınma tesisi olarak misafirhaneler, yurtlar, kamu tesisleri, yatılı bölge okulları, pansiyonlu okullar, öğretmenevleri ile olası bir afet sonrası ihtiyaç durumuna göre çevre illerin de (Erzincan, Tunceli, Malatya, Elâzığ, Adıyaman, Muş, Diyarbakır, Erzurum, Batman, Bayburt ve Van) barınma tesis kapasitesinden yararlanılması planlanmıştır. Olması muhtemel afet durumunda kullanılmak üzere yeteri kadar geçici barınma malzemesi bulundurulmaktadır.
Afet müdahale kapasitesini arttırmak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında Türkiye genelinde 532 ekip (17.695 üye) akredite edilmiştir. Bingöl ilinde ise 1 Kentsel Arama Kurtarma Ekibi (28 üye) Hafif Seviye Ekip olarak akredite edilmiştir.
Afetin tüm aşamalarını dijital ortamda yönetmek ve kaynakları verimli şekilde kullanmak için geliştirilen Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi (AYDES) hayata geçirilmiştir. Sistem üzerinden alınan verilere göre Bingöl ilinde toplam 51 afet toplanma alanı (295.000 m²) belirlenmiş olup toplanma alanları e-Devlet (https://www.turkiye.gov.tr) üzerinden "Acil Toplanma Alanı Sorgulama" başlığı altında görüntülenebilmektedir.
Vatandaşlarımızın afetler konusundaki farkındalıklarını artırmak amacıyla 2019 yılından itibaren AFAD tarafından Gönüllülük faaliyetleri yürütülmektedir. 16.04.2025 tarihi itibarı ile "AFAD Gönüllüsü" 1.644.412 olup 368.504 gönüllü, zorunlu çevrim içi eğitimini tamamlamıştır. 83.031 AFAD Gönüllüsü ise saha eğitimlerini tamamlayarak "Destek AFAD Gönüllüsü" olmuştur. Bingöl ili özelinde 6.192 "AFAD Gönüllüsü" bulunmakta olup 539 kişi saha eğitimlerini tamamlayarak "Destek AFAD Gönüllüsü" olmuştur.
Türkiye genelinde 2021-2026 yılları arasında tüm iletişim kanalları ve yerel paydaşların desteğiyle sürdürülen bu seferberlikte bir kişiye birden fazla olacak şekilde 119 milyonu aşkın afet farkındalık eğitimi verilmiş olup afetlere karşı daha dirençli bir toplumun inşası yolunda önemli bir adım atılmıştır. Bingöl ilinde 12 Kurum ve 7 Sivil Toplum Kuruluşu olmak üzere toplam 2.264 kişiye Depremde Arama ve Kurtarma eğitimi verilmiştir.”
Haber Merkezi