Meclise Ocak 2026’da önerge veren DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, Göynük Çayı üzerinde yapılması planlanan HES’in, Hacılar, Halifan, Kızılağaç köylerinin mera, tarım alanları ve su kaynaklarına ciddi zarar vereceğini belirtmişti.
Hülakü, soru önergesinde, “Bingöl’ün Karlıova İlçesinde, Göynük Çayı üzerinde yapılması planlanan ve Hacılar, Halifan, Kızılağaç köylerinin mera, tarım alanları ve su kaynaklarına ciddi bir şekilde zarar verecek olan "Derinçay Regülatörü ve HES, Kırma Eleme Tesisi ve Hazır Beton Santrali" projesi, Bingöl'ün en önemli su havzalarından birinin bütünlüğünü parçalayacak, tarım alanlarını kurutacak, meraları işlevsiz bırakacak ve Bingöl Ovası'nı besleyen doğal döngüyü kesintiye uğratacaktır. ÇED süreci, dar bir proje alanı üzerinden yürütülerek havza bütünlüğü, aşağı kotlardaki köyler ve Bingöl Ovası üzerindeki etkiler kapsam dışı bırakılmıştır. Oysa Göynük Çayı boyunca planlanan projelerin birbirini besleyen ve büyüten bir zincir oluşturduğu bilinmektedir. Kırma eleme tesisi ve hazır beton santrali faaliyetleri toz, gürültü ve ağır metal kirliliği yaratacak, tarım topraklarının niteliğini bozacak, su kaynaklarını geri dönülmez biçimde kirletecektir. Bu tahribatın telafisi mümkün değildir.” ifadelerine yer vererek, ilgili bakanlığa şu soruları yöneltmişti:
-ÇED raporunda Göynük Çayı havzası için neden havza ölçekli bir değerlendirme yapılmamıştır?
-Hacılar, Halifan ve Kızılağaç köylerine ait tapulu tarım arazilerinin proje kapsamında kalması ÇED raporunda nasıl ele alınmıştır?
-ÇED sürecinde köylülerin mülkiyet hakkı ve yaşam alanları hangi başlık altında değerlendirilmiştir?
-Projenin Çobantaşı, Alatepe ve Elmalı köyleri üzerinden Bingöl Ovası'na uzanacak etkileri neden raporda yer almamıştır?
-Su rejiminin değişmesi hâlinde yer altı sularında yaşanacak düşüş için bir izleme planı oluşturulmuş mudur?
-Kırma eleme ve beton santrali faaliyetlerinin tarım topraklarına vereceği zarar hangi bilimsel verilere dayanılarak önemsiz kabul edilmiştir?
-Bu projenin Bingöl Ovası'nda tarımsal üretimi sona erdirecek sonuçlar doğurması ihtimali Bakanlığınızca neden dikkate alınmamıştır?
-Bakanlığınız, Göynük Çayı havzasında ekolojik çöküşe yol açacak bu proje için ÇED sürecini durdurmayı veya yeniden başlatmayı değerlendirmekte midir?
ÖNERGEYE 6 AY SONRA CEVAP VERİLDİ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, önergeye 6 ay sonra cevap verdi.
HES projelerinin fizibilite çalışmalarının DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığını belirten Bakan Kurum, “Derinçay Regülatörü ve HES projesi fizibilitesi DSİ Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmış ve DSİ Genel Müdürlüğü ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapılarak yatırımcı firmaya projeyi yapma izni verilmektedir.” dedi.
Derinçay Regülatörü ve HES projesinin etkileri kapsamında Bakanlık ve İnceleme Değerlendirme Komisyon üyesi olan kurum/kuruluşlar (Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, İl Tarım Orman Müdürlüğü vb) tarafından detaylı bir incelemenin ardından uygun görüş alınarak ÇED kararı verildiğini ifade eden Bakan Kurum, “Nihai ÇED Raporunda proje yüzey alanında arazinin niteliğine göre, tarım arazileri için 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu, orman nitelikli alanlar için ise 6831 Sayılı Orman Kanunu'na istinaden gerekli izinler alınmadan çalışma yapılmayacağı taahhüt altına alınmıştır.
"Derinçay Regülatörü ve HES (Kurulu Güç:23.047 MWm / 22,355 MWe), Kırma Eleme Yıkama Tesisi ve Beton Santrali" projesi ile ilgili olarak Bakanlığımıza çevrimiçi ÇED süreci Yönetim Sisteminden 12.04.2022 tarihinde sunulan ÇED Raporu, İnceleme Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenip ve değerlendirilerek 14.01.2026 tarihli ve 8867 karar numaralı ÇED Olumlu Kararı verilmiştir.” ifadelerine yer verdi.
Derinçay HES Projesiyle; 23.047 MWm/22.355 MWe kurulu güce sahip nehir tipi bir Hidroelektrik Santral Projesi olarak yıllık ortalama 39,95 GWh/yıl enerji üretilmesi planlanıyor.
Haber Merkezi