Yapılan çalışmalarla ilgili yazılı açıklama yapan Bingöl Umut Kervanı Derneği Başkan Yardımcısı Selahattin Burulday,“ 2026 yılı Nisan ayında; 76 aileye 91 bin 200 TL değerinde kırmızı et yardımı, 2 aileye 9 bin 400 TL tutarında ev eşyası yardımı, 69 aileye 79 bin 883 TL tutarında gıda yardımı, 73 aileye 185 bin 600 TL tutarında giyim yardımı, 38 aileye 148 bin 500 TL tutarında nakit para yardımı yapılmıştır. Toplamda 258 aileye 514 bin 583 TL tutarında yardım yapıldı. Ayrıca yurtdışı ve Filistin (Gazze) başta olmak üzere genel toplamda 1 milyon 474 bin 233 TL ayni ve nakdi yardım yapılmıştır” dedi.

“HER BİR BAĞIŞÇIMIZIN EMEĞİ BİR HANEDE UMUT OLDU”

İyiliğin yedi başak veren tohum gibi olduğunu kaydeden Burulday, “Ramazan ayının bereketini nisan ayına taşımanın huzurunu yaşıyoruz. Geçtiğimiz ay boyunca Bingöl merkez mahallelerinde ihtiyaç sahibi olan ailelerimizin sofrasına evine yüreğine dokunduk. İyilikte birleştiğimizde neler başarabileceğimizin en güzel örneğini göstermeye çalıştık. Her bir bağışçımızın emeği bir hanede umut oldu, kırmızı et, gıda, giyim ev eşyası ve nakdi yardımlarla hanelere misafir olduk. Veren el ile alan eli buluşturan bir köprü vazifesi gördük. Allah (c.c) şöyle buyurmaktadır: “Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren bir tohum gibidir; her başakta yüz tane vardır. Allah dilediğine kat kat verir. Allah (lütfu) geniş olandır, hakkıyla bilendir. (Bakara Suresi, 261. ayet.) Rabbimiz yapacağımız her iyilikte bizlere kat kat vereceğini müjdeliyor. Umut Kervanı olarak elimizden geldikçe ihtiyaç sahibi ailelerimizin yanında olmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

“İYİLİK KERVANINA SİZDE KATILIN”

Yapılan çalışmalara katkı sunmak isteyen hayırseverlere çağrıda bulunan Burulday, “Kıymetli hayırseverlerimiz, Bingöl Umut Kervanı Derneği olarak 2026 yılı Kurban çalışmalarımıza bismillah dedik. Biliyoruz ki bu topraklarda ve dünyanın dört bir yanında, bayrama boynu bükük giren binlerce kardeşimiz var. Bizler, sizlerin emaneti olan kurbanları, hiçbir aracı olmadan, doğrudan o kardeşlerimizin kapısına götürmek için yola çıkıyoruz. Yurt içinde Bingöl’ümüzün mahallelerinde, yurt dışında ise Afrika’dan Asya’ya kadar uzanan bu iyilik yolculuğunda bize rehber olur musunuz? Unutmayın, sizin vereceğiniz bir hisse, bir ailenin bir yıl boyunca hatırlayacağı bayram demek. Gelin bu bayramda bir sofraya daha bereket, bir yetimin yüzüne tebessüm olalım. Bir hisse kurban bir ailenin bayram sevinci demektir. Kurban paylaşmaktır. Kurban kardeşliktir. Bu bayramda sofralarda tebessüm olmaya, yüreklerde umut yeşertmeye devam edeceğiz. Desteklerini esirgemeyen tüm bağışçılarımıza ve gönüllülerimize teşekkür ediyoruz” diye konuştu.

KURBAN BEDELİ 20 BİN TL

Bingöl Umut Kervanı Derneği olarak 2026 yılı Kurban Bayramı için kurban çalışmalarına başladıklarını kaydeden Burulday, “Mübarek Kurban Bayramı yaklaşmakta ve bizler de çalışmalarımızı başlatmış durumdayız. Kurban bedelimiz 20.000 TL’dir. Ayrıca yurtdışı çalışmalarımız kapsamında başta Gazze, Afrika, Asya ve benzeri yerlerde kurban faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Yapacağınız her bağış, bir mazlumun yüzünde tebessüm olacaktır. Filistin 13.000 TL, Lübnan 7.500 TL, Suriye 7.500 TL, Sudan7. 500 TL, Afganistan 7. 500 TL, Yemen 7.500 TL, Asya 6.500 TL ve Afrika ise 5.500 TL’dir. Tüm hayırsever kardeşlerimizi Umut Kervanına kurbanlarını bağışlamasını tavsiye ediyor ve iyilik yolunda huzurlu ve mutlu bir hayat sürdürmesini Rabbimizden temenni ediyoruz. Rabbimiz şimdiden hayırlarınızı kabul etsin” şeklinde konuştu.

Haber Merkezi

2- İhalenin

3- İhale konusu hizmet alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.
Hesaplamada Kullanılacak Formül:Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı
İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;
Toplam Puan = (Teklif Tam Puanı - (|Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı-Teklif Fiyatı| X Teklif Tam Puanı / Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı)) + Fiyat Dışı Unsur Puanı
Teklif Fiyat Puanı:75
Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:25
Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: İsteklinin Teklifi ile Yaklaşık Maliyet Yapısının Birbiri ile Uyumu
(Alınabilecek Azami FDU Puanı : 25 )
Aşağıda, teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinden seçilen kaleme/kalemlere ilişkin asgari ve azami oranlar belirlenmiştir. İsteklinin teklif cetvelinde seçilen bu kalemlere verilmiş olan teklifler, isteklinin ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılacak, bulunan oran o kalem için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa istekli o kalem için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır. Bu işlem sırasında hesaplanan oranda herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır. İş kalemlerinde gruplama yapılmış olması halinde, gruba dahil olan kalemlere istekli tarafından teklif edilen tutarların toplamının, isteklinin ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılması sonucu bulunan oran, o grup için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa, istekli o grup için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır. Bu işlem sırasında hesaplanan oranda herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır.Bu yönteme ilişkin işlemler, belirlenen bütün kalemler için isteklilerin teklif cetveli esas alınarak EKAP tarafından otomatik olarak yapılacak ve toplam fiyat dışı unsur puanları hesaplanacaktır.
Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır
Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?:Hayır

İş ortaklıklarında ortaklık oranları dikkate alınmadan istekli bazında fiyat dışı unsur puanlaması yapılacaktır.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 (Doksan) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:
İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Diğer Hizmetler/0,78
Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.

Program, Doç. Dr. Zafer Açar’ın açılış konuşmasıyla başladı. Dr. Şerif Güzel’in soru ve yorumları paralelinde devam eden söyleşide, şair Berken Bereh hem edebiyata dair tespitlerini paylaştı hem de şiirlerinden örnekler okuyarak katılımcılara edebî bir atmosfer sundu.

Haber Merkezi

Cep telefonu kamerasıyla kaydedilen görüntülerde tilkinin vatandaşın yanına kadar gelerek bisküvi aldığı görüldü. Bir süre bölgede kalan yaban hayvanı, daha sonra gözden kaybolarak doğal yaşam alanına döndü. İHA

İhbar üzerine bölgeye sevk edilen itfaiye ekipleri, yangına kısa sürede müdahale ederek alevleri kontrol altına aldı. Yangında can kaybı ya da yaralanma yaşanmazken, tır kullanılamaz hale geldi.

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

İHA

Edinilen bilgilere göre, annesiyle birlikte PTT şubesinde bulunan yaklaşık 3-4 yaşlarındaki kız çocuğu, yediği şekerin boğazına kaçması sonucu nefes almakta zorlandı. Çocuğun annesinin kucağında çırpındığını fark eden ve o sırada şubede bulunan jandarma personeli, vakit kaybetmeden müdahalede bulundu.

Küçük çocuğu annesinin kucağından alan jandarma personeli, Heimlich manevrası uygulayarak çocuğun nefes yolunu açmaya çalıştı. Yaklaşık 20-30 saniye süren müdahalenin ardından boğazdaki şeker çıkarıldı.

Başarılı müdahale sayesinde yeniden nefes almaya başlayan küçük kız çocuğunun sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi. Olayın ardından panik sona ererken, çevrede bulunan vatandaşlar soğukkanlı davranışıyla küçük çocuğun hayatını kurtaran jandarma personeline teşekkür etti.

İHA

Yaş Sınırına Dikkat! Kurbanlık seçerken ilk kriterin yaş olduğunu belirten Gönç: “Koyun ve keçiler 1, sığırlar ise 2 yaşını doldurmuş olmalıdır. Bunu anlamanın en kolay yolu diş kontrolüdür. Sığırlarda alt çenedeki ön iki kalıcı dişin çıkmış olması gerekir” dedi. Vatandaşlar, "TarımCebimde" uygulamasıyla küpe numarasından hayvanın tüm bilgilerine ulaşabilir.

Hangi Hayvanlar Kurban Edilmemeli? Başkan Gönç, hastalık belirtisi gösteren hayvanlar konusunda şu listeyi paylaştı:

-Çok zayıf ve iştahsız olanlar.

-Tüyleri karışık ve mat görünenler.

-Ağız, burun veya anüsten akıntısı gelenler.

-Öksüren, zor nefes alan veya yüksek ateşli olanlar.

-Gebe veya yeni doğum yapmış olanlar.

"Küpesiz Hayvan Almayın" Küpenin hayvanın kimliği olduğunu vurgulayan Gönç, küpesiz hayvanların kayıt dışı ve aşısız olabileceğini belirtti. Ayrıca şehir dışından gelen hayvanlar için "Veteriner Sağlık Raporu" görülmeden pazarlık yapılmaması gerektiğini hatırlattı.

Kesim Sonrası Önemli Görev Kurban kesildikten sonra sorumluluğun bitmediğini belirten Gönç: “Kesilen hayvanların kulak küpeleri ve pasaportları 7 gün içinde İl/İlçe Tarım Müdürlüklerine teslim edilmelidir. Bu, hayvancılık verilerimizin güncelliği için hayati önem taşıyor” uyarısında bulundu.

Halk Sağlığı Her Şeyden Önemli Hayvanlardan insanlara geçen (zoonoz) hastalıklara dikkat çeken Yasir Gönç, "Brusella, şarbon ve tüberküloz gibi riskler ancak uzman kontrolüyle önlenebilir. Veteriner hekimler olarak, vatandaşlarımızın huzurlu bir bayram geçirmesi için görev başındayız, bu vesileyle tüm halkımızın Kurban Bayramı’nı kutlar, sağlıklı, mutlu, dünyada savaşın olmadığı bir bayram geçirmelerini dilerim." diyerek sözlerini tamamladı.

Haber Merkezi

Bingöl Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu (ASO) Müdürlüğü Yık-Yap Projesi kapsamında yatırım programına alınarak inşaat çalışmalarına başlanan yeni Öğretmenevi binası, 4 katlı ve 100 yatak kapasitesine sahip olacak.

HABER MERKEZİ

Alınan bilgiye göre, Düzağaç Kavşağı Öğretmenevi mevkiinde meydana gelen kazada, yolun karşısına geçmeye çalışan bisiklete seyir halindeki otomobilin çarpması sonucu bisikletteki 2 çocuk yaralandı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine intikal eden polis, UMKE ve 112 Acil sağlık ekipleri tarafından

ilk müdahaleleri olay yerinde yapılan yaralılar, ambulansla Bingöl Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak müşahade altına alındı. Hastaneye kaldırılan yaralıların hayati tehlikesinin bulunmadığı öğrenildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

HABER MERKEZİ

Bingöl, Elazığ ve Tunceli İl Sağlık Müdürlüklerinden kurum yöneticilerinin katılımıyla yapıldı.

Acil sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmak, hizmet sunumunda koordinasyonu güçlendirmek ve kurumlararası işbirliğini geliştirmek amacıyla düzenlenen toplantıya, Bingöl’den İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Samet Tatlı ve İl Müdürlüğü kurum yöneticileri, başhekimler ve hastane yöneticileri katılım sağladı.

Hastanelerin acil servislerine yapılan başvuru sayıları, uygunsuz sevk süreçleri, acil vaka müdahale istatistikleri ile sahada karşılaşılan sorunlara dair değerlendirmelerin yapıldığı toplantıda, hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik çözüm önerileri ele alınarak fikir alışverişinde bulunuldu.

HABER MERKEZİ

Antrenörü Maviş Bükey nezaretinde Türkiye Şampiyonası’nda gösterdiği başarıyla ‘Türkiye Üçüncüsü’ olan

Bingöllü sporcu Hiranur Tuğunmuş, bronz madalyayla ödüllendirildi.

HABER MERKEZİ

İl Emniyet Müdürlüğü'nden konu ile ilgili olarak yapılan paylaşımda "Kiğı Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğümüzce yapılan çalışmalar neticesinde 'Uyuşturucu Madde Ticareti' suçundan yakalanan 6 (altı) şahıs sevk edildiği adli makamlarca tutuklanmıştır"

denildi.

HABER MERKEZİ

Bölgeye 1890’lı yıllarda düzenlediği gezide karşılaştıklarını not eden Henry Finnis Blosse Lynch, bu gezisini 1891 yılında yazdığı eserinde yayınladı. Eserde, Bingöl ile ilgili de geniş bilgi yer alıyor.

Eserde, Bingöl ile ilgili yer alan bilgiler şöyle; “Gündemir, genellikle olduğundan daha iyi inşa edilmiş, hatırı sayılır büyüklükte bir Ermeni köyüdür. Antik bir kiliseye sahiptir ve evler, ovanın küçük bir yükseltisinden yukarıya doğru kümelenmiştir. Burası besbelli tepeler kadar eskidir. Düz arazinin yüzeyinden kuzey hariç her yöne uzanan birkaç yüksek kavak korusu yükselir. Biri bir lahana tarlasını çevrelerken, diğeri iri ve bereketli yapraklarıyla bir tütün plantasyonunun kenarlarını süsler. Erkek sakinlerin çoğu yaylalarındaydı; kadınlar ise bu sezonun mısırını dövmekle meşguldü. Köyün ileri geleni Avedis Efendi oradaydı ve tüm ihtiyaçlarımızı büyük bir şevkle karşıladı. Çarbahur'daki Çerkes deneyimimizden sonra yeniden bir Ermeni köyünde olduğumuz için mutluyduk.

Böyle gölgeli ağaçlardan oluşan bir korunun kıyısındaki kampımızdan, ovanın özelliklerini boş vakitlerimizde inceleyebiliyorduk. Görünüşünü ve olağanüstü çevresini zaten fark etmiştim ve bu ikinci ziyaret, bir önceki seferde çözülemeyen bazı soruları yanıtlamamı sağladı. Ova, güneyde Muş ovasının kuzey sınır yüksekliği olarak bildiğimiz tepelik blokla sınırlanırken, tüm geniş vadinin kuzey sınırı olan yükselen Bingöl kayalıkları, bu göl benzeri çöküntünün sınırlarından birkaç mil uzaktadır. Ara bölge, ekseni bir önceki bölümde kaydedilenle aynı olan tepe sırtlarıyla doludur; o zaman Gumgum'dan vadi boyunca yolculuk ediyorduk. Bu, Muş ovasındakine benzer bir eksendir. Tabakalı kayaların düzlemine neredeyse dik açıyla uzanan, açıkça bir volkanik yükselti hattıdır.

Lav kıyıları ve seyrek meşe çalılıklarıyla kaplı olan bu sırtlardan ikisi ovaya doğru iner ve orada son bulur. Daha doğudaki olanı, köyümüzden hemen sağ tarafta ayrılır, Dodan'ı çevreler ve nehri güneydeki engelin tam dibine iten bir dizi küçük koni ile sona erer. Batıdaki komşusu ise ovanın kuzeyindeki yükseklikleri oluşturur. Bingöl platosunun en üst yamaçlarından iner ve Bingöl Suyu'nun drenajını belirler. Güneybatıda, ovanın batı sınırını oluşturan lav tabakaları ve plato benzeri yükselti ile bağlantılı görünmektedir; bu engel, içinden bir derenin ovaya indiği derin bir kanyon tarafından aşınmıştır. Bingöl Suyu'na katılan bu kolun adının Şerefeddin Suyu olduğunu öğrendik; bu su, Baskan köyünde ovaya girer. Bingöl Suyu, yukarıda bahsedilen iki sırtla her iki yanından sınırlanmış meridyen bir hat üzerinde ovaya yaklaşır ve Gundemir'in meyve bahçelerini sular. Yan koluyla birleştiğinde ovayı neredeyse geçmiştir; daha sonra doğuya yönelir ve Murat'a doğru giden bir yatağa yerleşir.

16 Ağustos — Bingöl kayalıklarının hâlâ uzak olan siluetine doğru yolculuğumuza başlamaya hazır olduğumuzda öğleden sonraydı. Nehri geçtikten sonra, yaklaşık çeyrek mil genişliğindeki çakıllı alüvyon yatağı boyunca sağ kıyıdan yukarı doğru ilerledik. Yarım saat içinde batıdaki sırttan ayrılan bir kolu geçtik ve nehri, bu sırt ile doğudaki sırt arasındaki bir boğazdan akması için sağımızda bıraktık. Diğer tarafa çıktığımızda, bizle kayalıkların tabanı arasında hiçbir şeyin olmadığı geniş bir çöküntüde durduk (Şekil 192). Solumuzda, batıdaki sırtın kuzey-batı yönünde karşı setin tam önüne kadar uzandığı görülüyordu; göl tortuları üzerinde biriken lavlardan oluşan konik bir yükselti, kütle üzerinde göze çarpan bir özellikti. Doğudaki eşi daha izole bir görünüme sahipti ve o yöndeki manzara Bingöl Suyu'nun dalgalı havzası üzerinden çok uzaklara uzanıyordu. Çağhelik adlı Kürt mezrasında nehri tekrar geçtik ve kayalıklara doğru oldukça doğrudan bir yol tuttuk. Bunların tabanı boyunca uzanan döküntü ve engebeli arazi kuşağı hatırı sayılır bir derinliğe sahiptir. Yol boyunca tamamen, kahverengi kuma dönüşme eğiliminde olan lavlar üzerinde sürdük. İzlediğimiz yolda, engelin yüzeyinde pembe bir lav belli oluyordu.

O yüzey boyunca kesitler halinde lav ve tüf tabakaları görülüyordu. Asıl tırmanış yaklaşık bir saat sürdü; platonun yüzeyine çıktığımızda hava kararıyordu. Yaklaşık 8500 fitlik bir yüksekliğe, yani Gundemir'in 3500 fit üzerine ulaşmıştık. Okuyucumun, Dover kayalıklarının mevcut yüksekliklerinin yedi katına çıkarıldığını hayal etmesini isterim.

Hava ağır bir parfüm kokusuyla doluydu; çiçeklerle parıldayan sarı sığırkuyruğu otları, pürüzsüz lav tabakasından bolca yükseliyordu. Önümüzde uzaklara ve geniş bir alana yayılıyor, bazen çıplak bir tepeye yükseliyor, bazen de çimenli bir çukura iniyordu. Böyle hafif bir çöküntüde, küçük bir dereciğin yanında, gece için kampımızı kurduk. Gölgeler etrafımızı sarmıştı; ancak batı gökyüzü, üzerimize doğru dalgalanan ve havadar platformumuza ulaşamadan manzaranın derinliklerine gömülen bir tepeler denizi üzerinde ateşle yıkanıyordu. Bu olay yeni bir fenomendi; batıdaki o engebeli ve çukur araziyle bu tekdüze düzlüğün ilişkisine aşina olana kadar bunun tüm önemini kavrayamadık.

Yerin ıssızlığı ve herhangi bir insan yerleşiminden uzaklığı, bizi çevremizin ruhunu tam anlamıyla hissetmeye yöneltti; Bingöl'deki konaklamamız boyunca da bu ruh halimiz hiç bozulmadı. İnsanın doğası öylesine şekillenebilir ki, bir kimsenin şehirlere hapsedilmesine ve bazen ömür boyu süren doğal dünyayla bağının koparılmasına üzülmemesi elde değildir. Böyle bir bağ hem ruhsal hem de zihinsel bir egzersizdir; etrafımızdaki fenomenler hakkındaki bilgimiz arttıkça, ruhun ruhla birleşmesi de o denli tamamlanır. İbraniler, Asya'nın enginliğini ve temel uyumunu oradan kopyalayıp dinlerine ve yasalarına aktarmışlardır; ilham çağlar boyunca geçişi sırasında zayıflamış olsa da, fışkırdığı kaynak hâlâ açıktır. İnsan, nihai kökeninin bu topraklara yerleştirilmesi gerektiğini ve ırkımızın çocukluğu etrafında dokunan masalların, görkemli bir nehrin yüzeyine asılı kalan sisleri andırdığını, ancak örttükleri katı sulardan süzüldüklerini hisseder. Bu efsanelerin doğal ortamı bir Bingöl ve bir Ağrı'dır (Ararat) — biri bereketli akarsuların ana dağı, diğeri ise yüce bir amaç için çalışan doğal etkenlerin en büyük ve en heybetli tezahürüdür. Ve entelektüel karmaşa ve dini görüş çatışmalarıyla dolu Avrupa, uygarlığını aldığı ve ruhu en mütevazı evlatlarının ruhuna eskiden olduğu gibi aynı tonda ve aynı yüce amaçla seslenen ana güçlere ihtiyaç duymaktadır.

Ertesi sabah hangi yöne ilerlememiz gerektiğini tartıştık. Dağdaki konaklamamız süresince erzak temin edebileceğimiz bir yaylayı nerede bulabilirdik? Sözde kraterin henüz epey batısındaydık ve ana duvarının hemen altında, güneyinde böyle bir Kürt kampı bulabileceğimizi umuyorduk. Bu nedenle, platonun dalgalı yüzeyi üzerinde kuzeydoğu yönünde yola çıktık. Üzerinde millerdir yol aldığımız zeminin pürüzsüzlüğü, bu geniş ve dikkat çekici yaylanın karakteristik özelliğidir; bu durum, çok akışkan bir halde püskürmüş olması gereken lav tabakalarının yassı yapısından kaynaklanmaktadır.¹ Bu bölgede lavların güneye ve batıya doğru aktığı görülmektedir. Bu tabakalar, büyük bir yüksekliğe ulaşan bol miktarda sarı sığırkuyruğunu besler. Bu güzel bitkinin çiçekleri, kokuları kadar narindir; Bingöl'de bu çiçeklerin o tekdüze rezene otunun yerini almasından pişmanlık duymadık. Sığırkuyruğu, tıpkı atraphaxis'in Ağrı yapısının eteklerini süslemesi ve spiraea (keçisakalı) ile dev unutmabeni çiçeklerinin Nemrut'u mesken tutması gibi, Bingöl çevresinin çiçeğidir. Ancak henüz menekşe görmemiştik; burada ise her bir eriyen kar birikintisinin kenarında bolca yetişiyorlardı. Kokuları bahçelerimizdekiler gibiydi; üst taç yaprakları eflatun rengindeyken, alttakiler beyazlaşıyordu. Toprağın küçük oyukları, biraz kil biriktirdiği için nemli ve çimenliydi. Bu sınırsız manzaranın üzerinde, yoğun bir maviliğe sahip gökyüzü boyunca tatlı esintilerle taşınan birkaç beyaz bulut süzülüyordu.

Herhangi bir belirgin işaret olmaksızın bir saatten fazla yol aldıktan sonra, muhtemelen bir çatlaktan lav püskürmesi nedeniyle oluşan düzlük yüzeyin boylamsal bir kubbesinin zirvesine ulaştık. Bu noktadan, yaklaşık doğu-kuzeydoğu yönünde uzanan sözde kraterin batı zirvesini görebiliyorduk. Diğer düzensiz yükseltiler gibi sıradan bir tepe gibi görünüyordu. Oswald, altımızdaki doğu yönünde bulunan çukurun güneye doğru eğimli olduğunu ve güneye doğru akan bir dere yatağıyla yarıldığını gördü. Dolayısıyla bu derecik, Bingöl Suyu'nun ana kolu olmalıydı. Bu vadinin ötesinde, batı zirvesinden bize doğru gelen ikinci bir boylamsal sırta tırmandık.

Görüş alanı artık kraterin güney ve yuvarlak tarafından bakıldığında tüm duvarı boyunca uzanıyordu.

Havzası ve dik kayalıkları kuzeye baktığı için görüş alanımızın dışındaydı. Çukurun içinde, bir yanda üzerinde durduğumuz sırtın, diğer yanda ise dev bir sur gibi doğuya doğru uzanan kuzeydeki duvarın uzun perspektifinin çevrelediği kasvetli bir manzara uzanıyordu. O övülen yaylayı bulmak için bu çukurun içine, doğu-güneydoğu yönünde ilerledik. Taşlı ve zorlu arazide bir saatten fazla yol aldıktan sonra bir mola verdim ve bu arayıştan vazgeçmeye karar verdim. Doğu zirvesinin yaklaşık güneyindeki bir noktaya ulaştığımızı görebiliyorduk; zira surun silueti şimdiden alçalmaya başlamıştı. Daha fazla ilerlemek, dağı keşfetme amacımız açısından uygun olmayan bir mevkiyi işgal etmek olurdu. Çadırlarımız, Gumgum Nehri'nin içinden aktığı uçurumun baş kısmının biraz kuzeyine kuruldu. Arayışı sürdürmeleri ve bulabildikleri her türlü yiyeceği getirmeleri talimatıyla derhal iki zaptiye gönderildi. Bir miktar mesafede, doğu yönünde ama hâlâ kampımızın ulaşabileceği mesafede yaylayı buldular. Kürtler bize süt ve koyun eti sağladılar; ancak un ve mısır için Gumgum'a, kömür için ise ta Hınıs'a (Khinis) göndermek zorunda kaldık.

Buradaki konumun mükemmel olduğunu görerek bu kampta altı gün kaldık. Sabahın erken saatlerinden akşama kadar surun diğer tarafındaki havzaları ziyaret ederek, ölçümler yaparak ve irtifaları belirleyerek dağdaki çalışmalarımızı sürdürdük (bu bölümle birlikte sunulan iki plana bakınız). Sonuçlarımızı; önce dağı, ardından yakın çevresini ve son olarak da hakim olduğu manzaranın özelliklerini kapsayan tek bir tablo halinde sunmak en iyisi olabilir.

Bingöl Dağ, esas olarak batı-kuzeybatı ve doğu-güneydoğuya doğru eğimli bir eksene sahip, dar ve neredeyse enlemsel bir sırt hattından oluşmaktadır.

Onu bir kaide veya temel gibi destekleyen platonun üzerindeki bu surun nispeten az olan yüksekliği, kışın sürekli kar tabakasıyla neredeyse gizlenen veya çevresiyle birleşen dağın önemsiz görünümünün nedenidir. En yüksek noktalarının doğu ve batı uçlarında olması ve bu zirvelerden boynuz şeklindeki çıkıntıların iç alana doğru dışbükey bir kavisle ve hızla azalan bir yükseklikle kuzeye doğru uzanması; bu gerçek, kuzey tarafındaki sırtın yüzeyinin dikliği ile birleştiğinde, o yönden uzaktan bakıldığında ona devasa, yıkılmış bir kraterin ayakta kalan güney duvarı görünümünü verir. Aynı taraftan daha yakından bir bakış, bu bütünlük algısını bozar; krater alanı ikiye bölünmüştür. Doğuda biraz daha küçük, batıda ise oldukça büyük bir havzadan oluştuğu görülür. Her ikisi de kuzeye tamamen açık olan bu iki havza, batı ve doğu zirveleri arasında yer alan ve karakter olarak onlara benzeyen ancak o kadar yüksek olmayan üçüncü bir tepe noktasında ana surla birleşen boylamsal bir sırtla birbirinden ayrılır. Bu orta sırt, tıpkı iki boynuz gibi, plato içinde hızla yok olur. Kuzeybatı yönünde açılan batı boynuzunun ucundan, doğudaki eşinin oluşturduğu körfezin girintisine olan mesafe yaklaşık 4,5 mildir. Tüm sırtın en yüksek noktaları olan batı ve doğu zirveleri 10.750 fit (yaklaşık 3.276 metre) yüksekliğe ulaşırken, döküntü yelpazesinin ana yamacının hemen kuzeyindeki düz arazi 9.000 fit yüksekliğe sahiptir. Öte yandan, platonun Gumgum vadisine doğru kırılarak indiği surun güneyindeki kayalık hattı, kenarları boyunca 9.000 fitten daha yüksektir. Bu ölçümler, tanımlamaya çalıştığım bazı özellikleri rakamlarla ifade etmeye yarayabilir.

Daha derinlemesine ve ayrıntılı bir incelemeye geçmeden önce, bazı temel konumları zihnimizde sabitlemek ve onlara uygun isimler atamak yerinde olabilir. Seleflerimiz ana yükseltilere bu tür üç isim vermişlerdir. Batı zirvesi onlar tarafından Bingöl Kala (Bingöl Kalesi), doğudaki Demir veya Timur Kala (Demir Kale veya Timur'un Kalesi) ve boylamsal sırta bitişik olan orta hörgüç ise Kara Kala (Kara Kale) olarak adlandırılır.

Bu isimlerin Kürtler tarafından bilinip bilinmediğini öğrenmek için epey uğraştım, çünkü bana eşlik edenlerin hiçbiri bu isimleri daha önce duymamıştı.

Erzak temin ettiğimiz yayla, bölgenin en hatırı sayılır yaylasıydı ve Mahmud Bey adında birine aitti. Bu Kürt aşiret reisi, sığınağının hemen yakınındaki Süleyman Paşa'nın varlığından ve Hamidiye alayları için taleplerinden korkarak kampından ayrılmıştı. Ancak oğlu kampımıza geldi; yanında da orta yaşlı ve alışılmadık derecede zeki bir akrabası vardı. Dağı Bingöl Koch veya tercüme edilmiş haliyle "Bingöl Kazanı" adıyla bildiklerini söyledi. En yüksek kısımlar için özel bir isimlendirmeleri yoktu. Ben üç kaleden bahsettiğimde biraz düşündü ve batıdaki yükseltinin eski zamanlarda Bingöl Kala olarak bilindiğini, ancak diğer isimlere tamamen yabancı olduğunu söyledi.

Bu nedenle söz konusu isimlendirmeleri reddetmek için bir sebep görmüyorum. Kara Kala, karanlık ve engebeli sırtıyla o zirvenin hakim kasvetini ifade etmek için oldukça uygundur. Demir Kala ise Büyük Timur'un (veya "Soğuk Çelik") ordularını bu elverişli çevrede topladığı ve burada zaferlerini kadınlar, şarap ve şarkılarla kutladığı muhtemel bir tarihi gerçeği hatırlatmaya hizmet edebilir. Ancak bir gezginin, doğu zirvesinin insan eliyle üst üste konulmuş birkaç katlı duvardan oluştuğu yönündeki ifadesi uydurma kabul edilmelidir. O gezgin bu gerçeğe kefil olmakta ve öğrendiğine göre, kendi ziyaretinden yaklaşık kırk yıl önce kaleden demir bir kapının sökülerek Hınıs'a götürüldüğünü eklemektedir.¹ Kalenin Timur tarafından inşa edildiğini varsayar. Lavların sur üzerinde soğuma biçimi, belirli noktalarda böyle bir insan yapısı görünümü vermektedir. Ancak bu özellik en çok Kara Kala'nın hemen batısında, siluetin iki yuvarlak kule şeklini aldığı yerde fark edilir.

Bu isimlere, üzerinde herhangi bir yetkim olmayan bir isim daha eklemek isterim. Batı zirvesinin hemen altında, sarp kayalığın yüzeyinden kuzey yönüne doğru uzanan, ilerledikçe yığılmış bir lav kütlesine dönüşen ve aynı malzemeden konik bir yükseltiyle sona eren belirgin, döküntülerle kaplı bir sırt uzanır. Aslında bu, batı havzasının iç duvarını oluşturur. Bu sura Ağrı Kala, yani "kaba veya sarp kale" demek uygunsuz olmayabilir. Ana sırt boyunca sivri ve zirve benzeri bir karakter taşıyan tek yükselti batı zirvesi, yani Bingöl Kala'dır.

Bu zirvenin etkisi, hemen batısındaki setin hızla alçalması ve sona ermesinin yanı sıra, hafif bir inişten sonra doğuya doğru uzanan sırtın giderek düzleşmesiyle daha da artmaktadır. Ziyaretimiz sırasında bu zirve tamamen kardan arınmıştı. Kuzeyde, havzaya doğru büyük bir diklikle kesilir; ancak güneyde, kampımıza geçişimiz sırasında daha önce bahsedilen o kubbeli boylamsal sırta doğru eğimlenir. Batı zirvesine güneyden veya güneydoğudan ya da ana surun kenarı boyunca büyük bir kolaylıkla ulaşılabilir. Ortalama eğim 15 dereceden fazla olmayacaktır. Tüm bu yamaçlar gibi burası da döküntülerle (molozlarla) kaplıdır; asıl zirve oldukça düzdür ve kısmen lav bloklarıyla örtülüdür.

Surun tepesini Bingöl Kala'dan doğuya doğru takip ettiğinizde, göze çarpan ilk özellik genel karakteridir. Güneyde, doğu-güneydoğu yönünde neredeyse düz bir hat üzerinde devam eden düzgün kubbeli bir yamaç sunar. Kuzeyde ise bir sirk (buzul çanağı) şeklinde oyulmuştur; batıda Ağrı Kala, doğuda ise Kara Kala ile sınırlanan bu alan, üç yanı kapalı bir krater görünümündedir. Kara Kala yönündeki surun ve o yükseltinin ötesindeki alanın kendine has özelliği, sunduğu platformun genişliğidir. Başka hiçbir yerde üzerinde at sürmek bu kadar kolay olmadığı gibi, güneyden tırmanmak da bu kadar zahmetsiz değildir. Sığ kubbenin kuzey yamacı her zaman sirk içine doğru inen bir kar tabakasıyla kaplıdır. Güneyden batı havzasına geçiş, Kara Kala'nın batısında yer alır ve yüksüz hayvanlar için zor değildir. Aslında bu, daha doğuda kuzey yüzünün dikliği artan Bingöl suru üzerindeki tek geçittir.

Kara Kala, boylamsal sırtının başında, setten kuzeye doğru kısa bir mesafe boyunca uzanır. Ancak bu özellik, surun uzun ve düz rotasını izlediği görülen dağın güney tarafından fark edilmez. Demir Kala'ya yaklaştıkça güney yamacının eğimi artar, ancak 23 dereceyi geçmez. Zirve boyunca uzanan platform giderek daralır ve Demir Kala'da, bloktan bloğa basarak tırmanılması gereken dik bir lav blokları kütlesine dönüşür. Kara Kala'nın doğusundaki lavlar, obsidyen izleri göstermiş olup biraz gözeneklidir ve yer yer tuğla kırmızısı renginde aşınmıştır.

Zirve düz ve kayalıklardan oldukça arındırılmış; ancak daha doğuda bir kumsalda kayalıklar yığılmış durumda.

Demir Kala'daki (10.770 fit) seviye bir süre oldukça iyi korunur ve doğudaki boynuzun çarpıcı etkisini oluşturur. Ancak kayalık, kuzeye döndükten kısa bir süre sonra sona erer ve dar ama geçilebilir bir yarıkla boynuzun set benzeri devamından ayrılır. Bu uzun, boylamsal set, batıda Kara Kala'dan gelen orta sırtla sınırlanan doğu sirkinin (buzul çanağının) doğu duvarını oluşturur. Bu doğu havzasındaki surun karakteri, yükseklik açısından daha tekdüze olsa da, batı sirkiyle büyük ölçüde aynıdır. Güneyden bakıldığında düz ve hafifçe kubbelenmiş bir set; kuzeyden bakıldığında ise dik kayalıkları olan kavisli bir siluet görünümündedir.

Tıpkı Bingöl Kala'nın güneyde boylamsal bir sırta bağlanması gibi, Demir Kala da ana suru sirk sınırlarının çok ötesinde, güneydoğu yönünde devam ettiren benzer bir dış sete bağlıdır. Bu set, güneybatıda güzel bir şekilde kubbelenmiştir ve burada Gumgum Suyu'nun drenajını belirler. Ancak kuzeydoğuda, geçilmesi oldukça zor olan kaya yığınlarıyla havzanın dışındaki çimenli zemine doğru kesilir. Gerçekten de kampımızdan doğu sirkine ulaşmak her zaman en zahmetli işti. Eğer batı zirvesi ile Kara Kala arasındaki geçidi kullansaydık, aşılması gereken kıyı benzeri teraslarıyla orta sırt karşımıza çıkardı. Öte yandan, dış setin güneybatı yüzünden yukarı çıksaydık, kuzeydoğu tarafındaki zorlu inişle karşılaşırdık ve bu başarıldığında, havzayı doğuda sınırlayan seti geçmek mümkün olmadan önce epey bir mesafe kuzeye doğru at sürmek zorunda kalırdık. Yaya bir adam için ana surun kayalıklarından birkaç noktada inmek mümkündür ve bir at, doğu sirki duvarının kuzeyindeki kopmanın oluşturduğu yarıktan güçlükle geçebilir. Ancak böyle bir girişim, o sirkteki kar yamacından yukarı bir hayvanı çıkarmaya çalışmaktan daha az tehlikeli değildir. Bu kolay bir iş gibi görünür; çünkü kar, havzanın tabanından kayalığın kenarına kadar uzanır ki burası ziyaretimiz sırasında kardan arınmıştı. Ancak bu çaba bize neredeyse bir zaptiyenin ve birkaç atın hayatına mal oluyordu. Eğimin en dik olduğu noktada kar çöktü; bir atın art arda hamlelerle zirveye ulaşma şekli, sinirsel enerjinin gücünün dikkat çekici bir örneğiydi.

Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere, dağın kuzeyden görünümüne dair algı, güney tarafına yapılacak bir ziyaretle önemli ölçüde genişleyebilir ve değişebilir.

Tek bir sırt yerine, bir bakıma H harfini andıran bir şekil çizen bir dizi setimiz var. Harfin yatay çizgisi; Bingöl Kala, Kara Kala ve Demir Kala olmak üzere üç zirveye sahip ana seti temsil eder. İki dikey çizgi ise kuzeydeki havzanın boynuzlarına ve güneydeki bağlantı setlerine karşılık gelir. Kara Kala'dan gelen boylamsal sırtı dahil etmek için yatay çizgiye orta bir çıkıntı eklenmelidir. Son olarak, batıda kuzey boynuzuna karşılık gelen dikey çizgi iki kısa kola ayrılmalıdır. Bunlardan içteki kol Ağrı Kala'yı temsil eder.

Bıktırıcı olma pahasına, bu özellikler üzerinde ısrar etmeyi uygun gördüm; böylece açıklamalarımız, deneyimli okuyucunun Bingöl'ün kelimenin tam anlamıyla bir volkanik krater olarak kabul edilip edilmemesi gerektiğine dair kendi kararını vermesini sağlayabilir. Olumsuz bir sonuca işaret edebilecek ek verileri sunmadan önce, karşılaştığımız fenomenler hakkında genel olarak bize daha muhtemel görünen açıklamadan bahsetmek isterim. Son lav püskürmelerinin, Bingöl çevresindeki plato yüzeyini oluşturanlardan çok daha asidik ve viskoz (akışkanlığı düşük) olduğu açıktır. Eğer tüm bu lavların bir kraterden ziyade yarıklardan fışkırdığını varsayarsak, son aşamalarda bu tür setlerin oluşumu kolayca açıklanabilir. Erimiş madde, asıl çatlaklarından fışkırırken uzağa akamayacak kadar koyu kıvamlı hale gelmişti. Ana yarıkların ekseni boyunca veya yakınında kubbeli sırtlar şeklinde birikti. İkinci kampımızın bulunduğu noktadan, yani güneyden bakıldığında bu çeşitli setlerin yuvarlak yapısını zaten fark etmiştim. Ana zirvelerin bulunduğu yatay set; uçlarında güneye doğru kanatlar gibi uzanan benzer iki setle çevrelenmiş, uzun ve düz bir bent görünümündedir. Nereye bakarsanız bakın yamaçlar yumuşaktır ve bazı yerlerde gevşek kiremitler gibi görünen lav parçalarıyla doludur. Bu şekilde oluşan şeklin içinde, hem batıdan hem de doğudan gelen bir akarsu ağıyla toplanan Gumgum Suyu'nun (Varto Çayı) kaynak suları yükselir. Bunlar, büyük kanyonun başında birleşerek onun gölgeli derinliklerinden ovaya doğru akarlar.

Doğru, surların bu kemerli ve toprak yığını benzeri görünümü, kuzeye doğru uzanan yamaçların hiçbirinde karakteristik bir özellik değildir.

Aslında durum tam tersi. Ancak bu araştırma aşamasında, belki de tüm bu olayların en dikkat çekici olanı ve seleflerimizin hiçbirinin gözlemlememiş olması şaşırtıcı olan bir özellik ile karşılaşıyoruz. Batı sirkine ilk indiğimde, orada telemetre ile ölçümler yapan Oswald, bana buzun etkisinin belirgin izlerini gösterdi. Güneydeki uçuruma oldukça yakın bir yerde, havza içindeki lav çıkıntıları, kuzeye doğru hareket eden bir buzul tarafından aşındırılmıştı. Üst kısımları düz ve güneyde neredeyse düz bir yüzeye sahip olan bu çıkıntılar, kuzey taraflarında pürüzlü ve diktir. Kaya çok belirgin bir şekilde çizgilidir ve çizgiler kuzey yönünü gösterir. Bu özellik, sirk boyunca aşağı doğru ilerledikçe devam eder ve daha da belirginleşir. Çıkıntılar arasında zemin çimle kaplıdır ve su birikintileri veya küçük göletler oluşturan su sızar. Bu turbalı çukurlarda bol miktarda mavi gentian çiçeği bulunurken, menekşeler karın yakınlarında havayı kokulandırıyor. Biraz daha ileride, sirk sınırlarının dışına çıktığınızda ve yaklaşık 9000 fit yüksekliğe ulaştığınızda, morenler oluşmaya başlıyor. Bu bölgeyi batıdan ziyaret ettik ve morenler boyunca doğu yönünde ilerledik. Ortadaki morenin Kara Kala'dan gelen meridyenel sırtın ucundan kaynaklandığı ve her iki sirkten çıkan iki buzulun ayrılmış olması gerektiği, ortadaki morenin ise iki yanal morenden oluştuğu görüldü (Şekil 193). Batıdaki yanal moren, Aghri Kala ile yaklaşık olarak aynı doğrultuda görünüyordu; ancak buzulun bir kolu kuzeybatıya doğru akmış olmalı, çünkü bu sırtın ucu buz akıntısı tarafından aşındırılmıştı. Bu moren o kadar belirgin ki, Bingöl'de artık buzulların kalmadığını anlamak zor. Her iki tarafı da toprağa gömülü yüksek kaya bloklarından oluşan bir setle çevrili. Geniş olan zirve, dik kayalarla dolu ve çukurlarda bir dizi göl ve havuz bulunuyor. Bu set ile batı tarafında benzer bir set gösteren orta moren arasında düz ve çimenli bir alan uzanıyor. Batı sirkinden gelen suyu toplayan küçük bir nehir, bu çimenli çukurun içinde akıyor. Doğudaki yanal moren aslında, doğu sirkinden kuzeye doğru uzanan o büyük yelpaze şeklindeki settir. Yine bu havzada, buzulun bir kolu ayrılmış ve doğu duvarındaki yarıktan yolunu açmıştır.

Sirkin tabanı, batıdaki komşusuna göre çok daha fazla çimenlidir, ancak kaya kütleleri benzer şekilde çizgili yapıdadır.

Buz ve karın ana rezervuarı, Kara Kala ile batı zirvesi arasındaki geniş platform olmuştur. Buradan kuzeye doğru geniş hareketli buz alanları uzanırken, erimiş kar platformun güneyindeki çukura dökülmüş ve büyük uçurumu oymuştur. Bu yönde kayalar üzerindeki buz etkisini takip edemedik. Bu buzulların ortadan kaybolmasını buzul çağına kadar tarihlendirmenin haklı olup olmadığını bilmiyorum. Bu ülkelerde buzul döneminin varlığına dair çarpıcı kanıtlar, Karadeniz kıyısındaki marjinal bölgesiyle birlikte yaylalarda modern bir gezgin tarafından toplanmıştır.

Bu nedenle, kuzeydeki surların dikliğinin ve ana sırtın sirkler halinde oyulmasının büyük ölçüde buzun aşındırıcı etkisinden kaynaklandığını varsaymakta haklıyız. Bu konuyu geride bırakarak, okuyucumu dağın güneyindeki ilginç bölgeye yapacağımız bir geziye davet etmek istiyorum. Çünkü Bingöl'ün belki de en dikkat çekici özelliği, oluşumuna katkıda bulunduğu büyük platodur; ve bu platonun hafızaya en çok kazınan özellikleri, güneydeki uçurumla birlikte yükselen kayalıklardır.

Kampımızdan -ki burada tek bir kar izi bile yoktu- manzarayı incelerken, gözümüz doğal olarak iki noktaya takıldı. Biri, büyük uçurumun hemen başında yer alan zarif bir koniydi; diğeri ise bu kanyonun doğu tarafında ve kenarından biraz uzakta bulunan bir lav yığınıydı. Platonun en yüksek seviyesinden ortaya çıkıyor gibi görünüyordu. Plan üzerinde x harfiyle gösterilmiştir. Oraya ulaşmak için öncelikle, akarsuların uçuruma doğru yol bulduğu karmaşık sırtları ve olukları geçmek zorunda kaldık. Ancak bu sorunlu bölgenin ötesinde, taşlarla dolu veya kaba otlarla kaplı, dalgalı masa yüzeyi uzanıyordu.

Hedefimize vardığımızda, yığının beklediğimizden daha yüksek olduğunu gördük; gerçekten de zirvesi, Bingöl’ün güney ve doğusundaki ülkeyi gözlemlemek için en iyi bakış noktasıydı.

Oluşumunu sağlayan bloklar, bazalt olarak tanımlanabilecek bir lavdan türemiştir. Manyetit bakımından zengindirler ve bu durum pusulayı etkiler. Bu bazalt, aynı lav akıntısının bir parçasıdır ve muhtemel çıkış noktası olarak X yığınının dik kayalıklarına kadar izlenebilir. Batıya doğru akıntının çok uzak bir mesafeye uzanmadığı görülmektedir; ancak güneydoğu yönünde daha da ilerlemiş ve önemli sonuçlar doğurmuştur. Bingöl ve Khamur platolarını birbirine bağlar ve ikinci kütle üzerindeki konik bir yükseltinin eteğine kadar izlenebilir. Bingöl'ün güneydoğu surlarından gelen lav da o yöne doğru akmış, X zirvesine doğru ise son derece simetrik bir eğri çizmiştir.

Manzara, Khamur sırtının batısındaki o garip platoyu ve desteklediği mavi gölleri kapsar. Buruşuk yüzeyinin eğimi, güneybatı veya üst ucunda Khinis ovasına doğrudur. Tahmin edebildiğimiz kadarıyla, kütle esas olarak kireçtaşından oluşuyor ve güneyde lavla kaplı. Bu yüksek noktadan inerek, yüksekliğini belirlemek için uçurumun kenarına kadar gittim. 9240 fit yükseklikte duruyordum, oysa uçurumun dibinden uzanan ovadaki küçük bir nokta olan Gumgum'un yüksekliği yaklaşık 4800 fitti. Her iki tarafta da, uçuruma veya ovanın tabanına doğru, zemin muazzam uçurumlarla aşağı doğru iniyordu. Uçurumun çukurunda, birkaç ince gümüş tel gibi görünen Gumgum nehri uzanıyordu.

Dönüş yolculuğumuz bizi güneydoğu sur duvarının altındaki Mahmud yailasının yanından geçirdi. Geniş bir çayırda ve Gumgum nehrinin ana kolunun kıyısında ideal bir konumdaydı. Nehrin sol kıyısında ilerlerken, şefin çadırı bize doğru dönük, karşı kıyıdaydı. Geniş bir alana yayılmış, birçok destekle gerilmiş, söğüt dallarından yapılmış paravanlarla bölmelere ayrılmış keçi kılından yapılmış branda, çok sayıda üçgen çatılı bir çatı görünümündeydi. Gölgeli girintilerde, lüks minderler ve her türlü ev eşyası bir arada bulunuyordu. Neşeli giyinmiş ve peçesiz, ancak çok utangaç kadınlar, bizi geçerken görmek için toplanmış erkek grubuyla karışmıştı. Şefin oğlu, Galata'daki (Konstantinopolis) bir okulda altı yıl geçirdikten sonra yeni dönmüş genç bir delikanlıydı ve çayırın uzak bir köşesinde ileri geri yürüyordu; tam anlamıyla yerinden kopuk bir görüntü sergiliyordu.

Şefin çadırının etrafında, geniş ve saygılı bir çember halinde, kabile üyelerinin çok daha ilkel barınakları sıralanmıştı; bunlar, başlarının üzerinde bir bez parçası bulunan, sadece taşlardan yapılmış küçük kulübelerdi.

Yaşlı kadınların yüzlerinde, Walter Scott'ın romanlarının arka planındaki İskoç kadınlarının yüzlerinde görülen tuhaf ve cadıvari ifade vardı.

Lavın altında ve büyük uçurumun başında, bir tüf tabakası yer almaktadır. Bu tabaka, daha önce bahsedilen güzel koninin yapısını oluşturur ve sert lav tabakasıyla kaplanarak kendine özgü simetrisini korumuştur. Tabanındaki oyuklarda sarı sığırkuyruğu bolca yetişir ve çan çiçeği (campanula) çan şeklindeki çiçekleriyle büyür. Koniyi kamp alanımızın platosuna bağlayan geçitten geçerek atlarımızı yamaca doğru götürmeye başladık. Ancak hiçbir şey bizim atımızı yanına almayı kabul etmedi; böyle bir hareketin bir inanan için saygısızlık olacağını, çünkü kutsal bir yerde yürüdüğümüzü söyledi. Gerçekten de zirveye ulaştığımızda, bir insan mezarını koruyan taşlardan bir çit bulduk. Belli ki burası bölge için bir hac yeriydi. Görevlimiz, sınırın dışındaki yere kapanarak içeriden bir avuç toz aldı ve sakladı. Ona bu kadar saygıyı kime gösterdiğini sordum. Goshkar Baba'nın, yani ayakkabıcı babanın mezarı olduğunu söyledi. Bu kutsal adam gerçekten de Peygamber'in ayakkabıcısıydı ve bu nedenle yüzyıllar önce buraya gömülmüştü. Hayatı boyunca ayakkabı yapmaktan başka büyük bir şey yapıp yapmadığını sorduğumda, "Bashkar yok" - "Hayır, başka hiçbir şey yapmadı" diye cevap verdi. Bu tepeden, aşağıda bulunan uçurumun yüzeyindeki bazaltı, nispeten sığ ve güney-güneybatıya doğru yaklaşık 6 derece eğimli lav akıntılarını görebiliyorduk. Uçurumun batı tarafındaki katmanlar da ince ve aynı yöne doğru eğimli olup, uçurumun kenarına yaklaştıkça eğim biraz artmaktadır.

Bingöl zirvelerinden yayılan panoramanın bazı özelliklerini fark etmek kalıyor. Bu manzara, Palandöken, Akh Dagh, Khinis ovası; Kolibaba ile Khamur; Sipan, Bilejan ve Nimrud'u kapsar. Bu çeşitli manzaradan tam anlamı çıkarmaya çalışmak, en çalışkan okuyucunun bile sabrını tüketebilir.

Batı zirvesi olan Bingöl Kala'da bakış açımızı alarak, çemberin belirli bir bölümüyle sınırlı kalabiliriz. Bir gün, surun güneyindeki kampımızdan o yöne doğru ilerlerken, Oswald'ın gerçek zirvenin hemen arkasında, çivi yazısı bulunan büyük bir kaya parçası keşfettiğini belirtmeliyim. Yerde yatıyordu ve sadece onun gibi bir gözle bitişik lav bloklarından ayırt edilebiliyordu. Neredeyse silinmiş karakterlerin üzerine, üst ucunda bir daire bulunan bir haç figürü kazınmıştı. Bu taş, hem Vanik hem de Ermeni kralları zamanlarında bir sınır belirlemek için kullanılmış olabilir.

Bingöl! Bin gölet – yılın bu mevsiminde bu şiirsel ismin anlamı kavranıyor. Bu özellik büyük ölçüde, eski zamanlarda buzulların etkisiyle biriken turbalı topraktan kaynaklanıyor. Derin kar örtüsünün eriyen sularını toplayan göller ve havuzlar neredeyse sayılamaz. Ön planda, Aghri Kala ile batı sirkinin burnu arasında, çok dikkat çekici bir mavi su parıltısı yer alıyor. Bu özel göleti Araxes'in kaynağı olarak görüyorum; çünkü surların dışında yükselen akarsulardan birinin veya diğerinin biraz daha uzun bir akışa sahip olması mümkün olsa da, bu kaynak muhtemelen hepsinin en yüksek noktasında yer alıyor. Ancak orta mesafedeki tüm özellikler arasında en ilginç olanı, arkadan bakıldığında platounun kendisinin ana hatlarıdır (e, e). Yüzeyinin düzgünlüğü, lavın sıvı doğasından -gri, bazaltik bir ojit-andezit- kaynaklanıyor, tüf akıntılarından değil. Batıda, Bingöl'deki ilk kampımızdan fark ettiğimiz o bölgedeki sırtlar denizinden ayıran bir nehir vadisine doğru alçalıyor olmalı. O yöndeki ana hat, bazı yerlerde bir uçurumun kenarıdır; ancak diğer yerlerde kemerli bir biçim alır. Şimdi bu son şeklin, lavlara baraj görevi gören yuvarlak serpantin tepelerinden kaynaklandığını göstereceğim. Aynı biçimde bir tepe, batı sirkine oldukça yakın, çok daha doğuda görülmektedir. Bu özel yükseltiyi incelememiş olsak da, muhtemelen aynı eski kayadan oluşmakta ve arazinin eski şeklini temsil etmektedir. Bingöl platosu, Tekman yaylalarına fark edilmeden karışmaktadır ve bu toplu şekil, coğrafi amaçlar için Orta Yayla olarak bilinebilir.

Ancak batıda bir nehir vadisine doğru uzanan o uzun kopuş -ve manzaranın bir hatası olarak, diğer tarafında yükselen vahşi dağ sıraları- o kadar garip ve büyüleyici bir özelliktir ki, büyük coğrafi önemi bir yana, yerinde dikkatli bir incelemeyi hak etmektedir.

Bu nedenle okuyucumu kilometrelerce uzağa götürüp, Gugoghlan köyünün hemen batısında, vadinin başındaki yüksek bir tepenin zirvesine yerleştireyim. Konum, Bingol Kala'dan yaptığım çizimde açıkça belirtilmiştir ve ikinci çizimimin bakış açısını oluşturmaktadır. Tepenin kendisi, muhtemelen Eosen dönemine ait kireçtaşından, serpantin tabakasının üzerinde oluşmuş ve yakın tarihli lavlarla örtülmüştür. Resmin solunda, batı ucunda cesurca yükselen Bingol Kala ile birlikte, perspektif içinde Bingol surlarını görüyorsunuz. Serpantin tepelerinin lavları iki ayrı bölgede tuttuğunu gözlemliyorsunuz. Bingol platosunun kopuşu şimdi açıkça görülüyor ve oluşturduğu uçurumlar dikkat çekici bir özellik oluşturuyor. Araxes nehrinin kaynak suları, önce serpantinlerin bir bölgesi, biraz daha sonra da ikinci bölge tarafından yön değiştirerek, belirgin kıvrımlar halinde bize doğru akıyor. Fakat aslında yeni yönlerini belirleyen ve Fırat havzasına akmalarını engelleyen şey, plato yüzeyinin genel seviyesidir. Bu seviye ise, lavların serpantin tepelerinin tabanlarına yığılmasından kaynaklanmaktadır.

Aşağıdaki vadinin derinliklerinde, Merghuk Su nehri Murad'a doğru kıvrılarak akmaktadır. Kısa süre sonra neredeyse güneye doğru olan seyrinden saparak, sağ kıyısından yükselmeye başlayan ve muhtemelen ortalama olarak güneybatıya doğru yönelen dağ sıralarını geçmeye başlar. Bu sırtlar ile doğudaki plato arasında ne büyük bir tezat! Eksenleri yaklaşık olarak batı-güneybatı ve doğu-kuzeydoğu yönünde olduğundan, platonun kenarına doğru basamaklar halinde yükseliyor gibi görünmektedirler. Birbiri ardına sıralanarak, güneybatıdaki uzak ufka doğru uzanırlar. Çizimin perspektifinde görüldüğü gibi, doğu sınırları, bir nöbetçi gibi, Şeyhjik'in cesur kütlesidir. Ancak o dağın kuzeyinde, son çizimde çok belirgin olan daha yumuşak hatları (b ve c) gözlemliyorsunuz. b hattının ani bitişi – Madrak yükseklik çizgisi – bu manzarada da Bingol zirvesinden görünen manzaradaki kadar belirgin bir şekilde yer alıyor. Ve her iki hattın da plato bloğuna doğru kaybolma biçimi de aynı derecede açık ve net bir şekilde tanımlanmış.

Bu konuyu daha fazla ele alsaydım birçok sayfa yazabilirdim; şimdilik vardığım sonuçların çok özet bir biçimde ifade edilmesiyle yetinmeliyim. Her şeyden önce, Palandoken'i Bingöl'e bağlayan orografik öneme sahip bir meridyen yükselti çizgisinden bahsetmek yanıltıcıdır ve hatta yanlıştır.

Büyük Abich gibi deneyimli bir gözlemcinin böylesine ciddi bir hataya düşmesi garip. Bu önemli bölgenin coğrafyasından çıkarılabilecek dersler, bu bağlamda iki başlık altında toplanabilir.

Birincisi, temel yükselti çizgisi, aşina olduğumuz ve batı-güneybatı - doğu-kuzeydoğu çizgisi olarak tanımlanabilecek neredeyse enlemsel bir çizgidir. Ülkenin şekli, esas olarak tabakalı kayaların doğrultusuyla belirlenir. Bingöl ve Palandoken arasında, batıdaki sırtlar tek bir yüksek arazi bloğuna doğru azalma eğilimindedir. Daha doğuya doğru, bu merkezi plato parçalanır ve göl benzeri ovaların kenarında yükselen dağlar ortaya çıkarır. Bu tür dağlar, Akh Dağ ile çarpıcı bir şekilde temsil edilir; ve bu geçişin başlangıcını Bingöl Kala'dan görülen ana hatlarda zaten gözlemledik. Ancak doğudaki ülke hala esasen plato benzeri karakterini koruyor; Şeyhcik'in batı ve güneybatısındaki bölge ve Gugoghlan tepesi, Fırat'ın iki kolu arasında, Kighi ve Terjan bölgelerine kadar tüm vahşi doğasıyla devam etmektedir. Sırtların büyük yüksekliği, aşındırma etkenlerinin faaliyetine ek olarak, ülkenin genel yüksekliğini belirleyen güçlerin daha belirgin veya daha az engellenmiş bir şekilde çalışmasına da bağlı oldukları sonucuna işaret etmektedir.

İkinci olarak, volkanik faaliyetin kuzey, güney ve doğu bölgelerinin düz yüzeyini oluşturmada önemli bir faktör olduğu şüphesizdir, ancak belirgin bir plato ülkesine olan eğilim bu tür bir faaliyetten bağımsızdır. Bu eğilimin çok büyük ölçekte çarpıcı bir örneği, Gugoghlan'ın kuzeyindeki hatların bir araya gelme ve Tekman bölgesine doğru kaybolma biçiminden elde edilebilir. Bu ülkenin tamamında, Ermenistan'ın diğer yerlerinde olduğu gibi, lav akıntıları önemli bir rol oynamış ve arazinin drenajını belirlemede volkanik dağ oluşumunun gerçek hatlarından daha fazla etkili olmuştur. Bingol'da kaldığımız süre boyunca yaşanan küçük bir olayı kaydetmeye değer bulabiliriz, çünkü bu olay bize bütün bir yaz gecesi boyunca üzerimizdeki gökyüzünün enginliğini ve tuhaf parlaklığını hayranlıkla izleme fırsatı verdi.

Ziyaretimizin son gününde, kampımızı surların ötesine, batıdaki sirk alanına taşımaları için adamlarımıza emir verdik. Oswald ve ben, iki veya üç zaptieh eşliğinde, ana sırtın doğu ucuna doğru ilerledik ve gün batımına yakın bir zamana kadar orada haritalama ve çizim yaparak kaldık. Hava kararmaya başlamadan önce doğudaki sirk alanına indik; ancak Kara Kala'dan sırtı aşmadan önce ışık çoktan kaybolmuştu ve kayalıklar ve taşlar arasında sıkıştık. Yaklaşık bir saat boyunca atlarımızı yönlendirerek yolumuzu bulmaya çalıştık ve neredeyse bacaklarını kıracak duruma geldik. Batıdaki sirk alanındaki kar örtüsünün ve devrilmiş tepelerin üzerinden bir görüş elde ettiğimizde, kamp ateşimizin herhangi bir izini boşuna aradık. Hilal şeklindeki ayın ışığında, havzanın kuzeyindeki uçurumun eteğindeki kar kenarına doğru ilerledik. Bu yükseltiden bile herhangi bir iz bulamadık. Daha sonra sirk alanından aşağıya, açık araziye doğru indik; Hâlâ halkımızdan bir iz yoktu. Zaptiehler tüfeklerini ateşlemeye çalıştılar; ve birkaç başarısız atıştan sonra bir adam bunu başardı. Biz de tabancalarımızın sesleriyle havayı doldurduk; ama hiçbir karşılık sinyali gelmedi. Dağın çevresinde herhangi bir Kürt kampının olmamasına şaşırdık. Yakınlarda veya uzakta bir yailanın ışıklarından eser yoktu. Bingöl'de bu tür yazlıkların sık sık kurulduğuna dair hikaye bir masal mıydı, yoksa Kürtler Süleyman Paşa'nın kağıttan birlikleri için bir gösteri yapmalarını isteyebileceği korkusuyla mı kaçmışlardı? Yoksa kuvvetlerimizi bölerek bir saldırıya mı davetiye çıkarmıştık ve hizmetçilerimiz, evraklarımız ve bagajlarımız hırsızların insafına mı kalmıştı?

Bu tür soruları tartışmanın pek bir faydası yoktu; geceyi bulunduğumuz yerde geçirmekten başka seçeneğimiz yoktu. İkimiz de en ince giysilerle giyinmiştik; Ama zaptiehlerimiz bize, ne kadar kalitesiz olsalar da, paltolarını ödünç verdiler. Muhtemelen çobanlar tarafından ağıl olarak yapılmış olan gevşek kayalardan oluşan bir çemberin içine yerleştik. Rüzgar, sirkteki kar alanından inleyerek alçak duvarın açıklıklarından içeri esiyordu. Zavallı atlarımız titriyor ve açlıktan ölüyordu. Oswald ve ben, haritalama için yanımızda getirdiğimiz küçük bir kamp masasının kısmi örtüsü altında uyumaya çalıştık. Hiçbir faydası olmadı, çünkü uzuvlarımız uyuştu.

Bu arada ay kaybolmuştu; ama gökyüzü hala aydınlıktı; böylesine yüksek bir platformun açık düzlüklerinden yıldızları daha iyi görmek neredeyse imkansızdı. Son gecelerde Jüpiter'in Venüs'e doğru ilerleyişini gözlemliyorduk - tanrılar ve yıldızlara yakışır, görkemli ve çok da samimi olmayan bir ilişki. Gökyüzündeki tüm sakinler arasında en büyüleyici olan, cennet sakinlerinin gerçek bir motJier'i olan Venüs, Jüpiter'in biraz uzaktan gelen yaklaşımlarını alıyordu ve talip neredeyse geliniyle birleşmişti. Bu gece ayrı yollarda seyahat etmişlerdi - eski astrologların gök cisimlerinin işleyişini bir krallığın veya bir kralın önemsiz kaderiyle ilişkilendirmeye kalkışmalarının küstahlığına benzer bir şekilde, bu kederli alameti düşündük. Bir o yana bir bu yana yürürken, mükemmel bir rahatsızlık ve yoğun bir zevkin paradoksunu fark ettik. Zaptiehlerimizden biri, duyularını coşkulu bir dua cümbüşüne teslim ederek aynı sonucu elde etmiş gibi görünüyordu. Sonunda Samanyolu'nun yayılmış ihtişamı solgunlaştığında ve şafağın ilk ışıkları loş yeryüzü şekillerinin üzerine düştüğünde, dayanıksız limanımızdan çıktık ve batıya doğru yol aldık. Biraz sonra, güneydeki kar örtüsü ve kayalık arazide tehlikeli bir hızla bize doğru gelen atlılar görüldü. Heyecandan çılgına dönmüş ve geldiklerinde tamamen sessiz kalmış olan bu atlıların bizim refakatçilerimiz olduğu anlaşıldı. Yerlilerin hiçbirinin yer kavramına dair en ufak bir fikrinin olmaması garip; belirlenen yerden kilometrelerce uzakta kamp kurmuşlardı. Görevlilerini aramak için bütün gece at sürmüşler ve şans eseri, son bir şans olarak, aramalarını önceden belirlenmiş buluşma noktamızın neredeyse belirsiz konumuna kadar genişletmişlerdi.”

Haber Merkezi

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ‘Su Verimliliği Seferberliği’ kapsamında Bingöl İl Tarım ve orman Müdürlüğü tarafından Bingöl Merkez, Adaklı, Kiğı ve Solhan ilçelerindeki 10 ortaokul ile 2 kamu kurumunda eğitim faaliyetleri düzenlendi.

Adaklı Yatılı Bölge Ortaokulu (YBO), Solhan Veli Tuğa Ortaokulu ve Solhan Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu’nda

öğrencilere yönelik verilen eğitimlerde, su kaynaklarının etkin kullanımı, su tasarrufu ve sürdürülebilir su yönetimi konularında bilgilendirme yapıldı. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerince Bingöl genelinde su kaynaklarının korunmasına yönelik eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının aralıksız devam edeceği belirtildi.

EROL YILMAZ

Şampiyonaya Düzce, Tunceli, Diyarbakır, Van, Rize, Ordu, Giresun, Muğla, Yozgat ve Bingöl’den sporcular katılım sağladı.
Şampiyona kapsamında sporcular, Murat Nehri’nin akıntılı parkurunda kıyasıya mücadele ederken, etkinlik bölgedeki vatandaşlardan da yoğun ilgi gördü.

Programda konuşan Çahit Çelik, Murat Nehri’nin yıllardır bölgeye özellikle tarımsal sulama anlamında hayat verdiğini belirterek, bugün ise farklı bir organizasyona ev sahipliği yaptığını söyledi.
Vali Çelik, “Türkiye Liseler Arası Rafting Şampiyonası’nı gerçekleştiriyoruz. Katılan tüm sporcularımıza başarılar diliyorum. Her öğrencimizin ve gencimizin mutlaka bir spor dalıyla ilgilenmesini istiyoruz. Çünkü akademik başarının yanında sporla uğraşmaları, fiziksel ve zihinsel anlamda onlara ciddi katkılar sağlıyor. İmkân varsa mutlaka bir sanat dalıyla da ilgilenmelerini isterim. İnşallah bu yılki organizasyon güzel, huzurlu ve kazasız belasız bir şekilde geçer” dedi.

Vali Çelik, tek tek stantları dolaşarak katılımcılarla tanışıp sohbet etti. Ayrıca şehir dışından gelen katılımcılar da Bingöl’ü çok beğendiklerini ve Bingöl misafirperverliğinden memnun kaldıklarını belirtti.

HABER: EYLEM ÖZEN/ HASRET DAYANIR

Gençlik ve Spor Bakanlığı, Genç Kaymakamlığı ve Türkiye Kano Federasyonu işbirliğiyle düzenlenen dev spor organizasyonunda, Bingöl, Diyarbakır, Tunceli, Hakkâri, Van, Yozgat, Giresun, Rize, Ordu ve Düzce illerinden 77 takım mücadele edecek.

Açılış seremonisine, Genç Kaymakamı Muhammet Güzel, Genç Belediye Başkanı Kemal Tartar, Bingöl İl Gençlik ve Spor Müdürü Mahmut Uğur Duyar, Genç İlçe Gençlik ve Spor Müdürü Arif Kaya, Türkiye Kano Federasyonu temsilcileri, kurum amirleri, antrenörler, sporcular ve vatandaşlar katıldı.

Kaymakam Güzel, törende yaptığı konuşmada, Türkiye’nin farklı illerinden gelen sporcuları ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını ifade ederek, şampiyonanın dostluk, centilmenlik ve sportmenlik içerisinde geçmesi temennisinde bulundu. Organizasyona gösterilen yoğun ilgi gösterilmesinin duydukları mutluluğu dile getiren Kaymakam Güzel, “İlçemizde rafting ve kano branşlarında ilerleyen dönemlerde de çeşitli organizasyonlar düzenlenmeye devam edecek. Tüm takımlara ve sporculara yarışmalarda başarılar diliyor, emeği geçenlere teşekkür ediyorum” dedi.

Açılış seremonisi, hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

HABER MERKEZİ

Bu isteğe kayıtsız kalmayan Vali Çelik’in talimatları doğrultusunda Veng Şıma Derneği aracılığıyla akülü sandalye temin edildi. Hayırsever Gökhan Başıbüyük’ın katkılarıyla alınan akülü sandalye, Vali Cahit Çelik, eşi Nermin Çelik ve Veng Şıma Derneği Başkanı Yunus Kuyuldar tarafından Sümeyye Kalan’a teslim edildi. Sümeyye kalan’ın ailesi, kızlarının rüyasını gerçekleştiren Vali Çelik’e teşekkür ederken, Vali Çelik, küçük Sümeyye’ye hayırlı şifalar dileklerinde bulundu.

Moderatörlüğünü Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Denetleme Kurulu Üyesi Prof. Dr. İbrahim Çapak’ın yaptığı panele; Yazar Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma, Yazar Prof. Dr. Yasin Aktay ve Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Mahfuz Söylemez konuşmacı olarak katıldı.

Programda selamlama konuşması yapan Bingöl Valisi Cahit Çelik, böylesine anlamlı bir programda değerli akademisyenleri Bingöl’de ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını ifade ederek, programın düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.

Programın moderatörü Prof. Dr. İbrahim Çapak ise konuşmasında, panelin Gazze’de yaşanan zulümlere karşı güçlü bir vicdan çağrısı niteliği taşıdığını belirterek, yaşanan insanlık dramının hissedilmesi ve gündemde tutulmasının önemine vurgu yaptı. Çapak, programa katkı sunan Bingöl Valiliğine, Bingöl Belediye Başkanlığına, Bingöl Sanayi ve Ticaret Odası'na, Bingöl İl Müftülüğüne, panelistlere ve katılımcılara teşekkür etti.

Panelde konuşan Prof. Dr. Mehmet Mahfuz Söylemez, “Endülüs’ten Gazze’ye: İlgisiz Kalmamız Bize Neyi Söyler?” başlıklı sunumunda İslam dünyasının tarihsel süreçte yaşadığı kırılmalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma ise konuşmasında İslam tarihi perspektifinde geçmiş ile bugünü kıyaslayarak, toplumların hafızasını diri tutabilmesi için daha fazla kitap okunması ve tarih bilincinin kaybedilmemesi gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Yasin Aktay da, “İbrahim’in Gülüşü: Gazze ve Kurban Konusunda Teopolitik Yaklaşım” başlıklı sunumunda Gazze meselesini siyasi, toplumsal ve inanç boyutlarıyla ele aldı.

Programa; Bingöl Valisi Dr. Cahit Çelik, Bingöl Üniversitesi Rektör Yardımcıları Prof. Dr. İbrahim Yasin Erdoğan ile Prof. Dr. Abdulhakim Koçin, Bingöl İl Müftüsü Orhan İmamoğlu, BİNTSO Başkan Vekili Şeref Bürlükara, STK temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Abdulkadir BEĞSARI

Bingöl Valiliği'nden konu ile ilgili olarak yapılan paylaşımda,

"İl Emniyet Müdürlüğümüzce yapılan çalışmalar neticesinde; 68 adet Sentetik Ecza Maddesi, 3 gram Esrar Maddesi, 1 gram Metamfetamin Maddesi, 1 adet Ruhsatsız Tabanca, 1 adet Hassas Terazi ele geçirilmiş olup; 'Uyuşturucu Madde Ticareti' suçundan yakalanan 4 (dört) şahıs sevk edildikleri adli makamlarca tutuklanmıştır" denildi.

HABER MERKEZİ

Solhan Kaymakamlığı koordinesinde yürütülen çalışmalara İlçe Emniyet Müdürlüğü, İlçe Jandarma Komutanlığı, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD), Van AFAD Dalgıç Ekibi, Muş AFAD Dron Ekibi, AFAD Gönüllüleri, MEB Arama Kurtarma, Kızılay Gönüllüleri, SAR Arama Kurtarma ve İHH Arama Kurtarma ekiplerinden oluşan yaklaşık 230 personelin katıldığı bildirildi.

Açıklamada,

6 gün boyunca sürdürülen yoğun arama-tarama faaliyetleri neticesinde Kutbettin Keskin’in cansız bedeninin, kaybolduğu değerlendirilen Yeşilova Mahallesi mevkiinden yaklaşık 6 kilometre uzaklıktaki Dilektepe Köyü mevkiindeki Solhan Deresi’nde bulunduğu kaydedildi.

HABER MERKEZİ

Vatandaşlardan bazıları mutluluğun sağlık ve huzurla doğrudan bağlantılı olduğunu söylerken, bazıları ise aile ile geçirilen zamanın en büyük mutluluk kaynağı olduğunu dile getirdi.

Ekonomik koşulların zorluğuna değinen bazı vatandaşlar ise mutluluğun maddiyatla da ilişkili olduğunu belirtti. “İnsanın cebinde parası olursa mutlu olur” diyenler kadar, “Mutluluk parayla olmaz, sağlık ve huzur en önemlisi” diyenler de vardı.

Her kesimden farklı yanıtların verildiği röportajımızda, Bingöl halkının en çok üzerinde durduğu ortak nokta ise ekonomi huzur, sağlık ve aile oldu.

HABER:HASRET DAYANIR/EYLEM ÖZEN

Bazı vatandaşlar, "Sevgi bir güne sığmaz" diyerek Sevgililer Günü'nü kutlamaya gerek duymadıklarını belirtti. Bir vatandaş, "Eşimi her gün seviyorum, bunun için özel bir güne ihtiyacım yok" diyerek duygularını dile getirdi.

Diğer bir kesim ise Sevgililer Günü’nün tamamen kapitalist bir sistemin parçası olduğuna ifade ederek bu özel günlerin ticari amaçlı olduklarını, sevginin parayla ölçülmediğini belirttiler.

Ancak birçok kişi, bu özel günü bir fırsat olarak görüp sevdiklerini mutlu etmek için küçük sürprizler hazırlamayı planlıyor. Hediyelerin maddi değerinden çok manevi anlamına vurgu yapan bir vatandaş, "Eşim benim için çok değerli, ona alacağım en küçük hediye bile onun yüzünde bir tebessüm bırakıyorsa yeter" dedi.

HABER:EYLEM ÖZEN/HASRET DAYANIR

Bingöl Kent Haber olarak Bingöllülere, yerel ve genel siyasette en başarılı buldukları isimleri sorduk. Yapılan değerlendirmede, yerelde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz öne çıkarken, genelde ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan en başarılı bulunan isim oldu.

Bingöllüler, Cevdet Yılmaz’ın kente yaptığı yatırımlar ve bölgeye olan ilgisini takdir ederken, Recep Tayyip Erdoğan’ın ise Türkiye genelindeki yönetim anlayışını ve icraatlarını başarılı bulduklarını belirtti.

HABER:HASRET DAYANIR/EYLEM ÖZEN

Bingöllülerin sıklıkla kullandığı kelimeler arasında “valla”, “kuran kitap” ve “kendime” ifadeleri dikkat çekiyor. Bu kelimeler, vatandaşların günlük konuşmalarında sıkça tercih ettikleri, hem samimiyet hem de yerel ağız özelliklerini yansıtan ifadeler olarak öne çıktı.

Vatandaşlardan biri, "Valla kelimesini her konuda kullanıyoruz, çünkü samimiyetimizi gösteriyor" derken, bir diğeri "Kuran kitap derken, söylediklerimize güvenilirlik katıyoruz" şeklinde konuştu. "Kendime" kelimesini sıkça kullanan bir başka vatandaş ise, bunun bireysel düşüncelerini ifade ederken sık tercih ettiğini belirtti.

HABER/HASRET DAYANIR/EYLEM ÖZEN 

Birçok Bingöllü, asgari ücret artışının geçim zorluklarına kısmi bir çözüm getireceğini ancak temel ihtiyaçlar için hâlâ yeterli olmayacağını dile getirdi.

Bingöl’de yaşayan birçok vatandaş, 2025 için açıklanan yeni asgari ücretin, yaşadıkları geçim sıkıntısını hafifletmeye yetmeyeceğini ifade etti. Bir vatandaş, "Artık geçim derdi çok zorlaştı. Bu artış belki biraz rahatlatır ama yine de yeterli değil. Ev kiraları, gıda fiyatları ve ulaşım gibi temel giderlerimiz çok yüksek. Asgari ücretle geçinmek her geçen gün daha da zorlaşıyor" diyerek, asgari ücret artışının bekledikleri etkiyi yaratmadığını söyledi.

"Fiyatlar Yükselince Artışın Etkisi Azalıyor"

Bir diğer vatandaş ise asgari ücret artışının, yükselen fiyatlar karşısında pek fazla bir fark yaratmayacağını belirtti. "Asgari ücret artışı bir nebze de olsa yardımcı olur. Ancak fiyatlar da hızla yükseliyor. Artışla birlikte market alışverişi, kira ve faturalar da yükseldiği için çok fazla bir fark yaratacağını sanmıyorum. Kısacası, maaşım artsa da giderlerim de aynı hızla arttı" dedi.

HABER: EYLEM ÖZEN/HASRET DAYANIR

İl genelindeki farklı yaş gruplarından bireylerle yaptığımız görüşmelerde, Bingöl denildiğinde ilk akıla gelen şehirle özdeşleşmiş özellikler oldu. Vatandaşların çoğu, “Bal”, “Yüzen Adalar” ve “Doğal Güzellikler” gibi yanıtlarla Bingöl’ün sahip olduğu önemli özellikleri vurguladı. Bunun yanı sıra “Güneşin Doğuşu”, “Kaymak” ve “Kavurma” gibi gastronomik ve manzarayla ilgili unsurlar da dikkat çekti.
HABER: EYLEM ÖZEN / HASRET DAYANIR

Bazı vatandaşlar, ekonomik zorluklar nedeniyle 2024’ün oldukça zor bir yıl olduğunu dile getirirken, bazıları için bu yıl umut ve fırsatlarla doluydu. Özellikle genç nüfus, istihdam sorunları ve hayat pahalılığından yakınırken, bazı vatandaşlar ise Bingöl’deki gelişmeleri olumlu değerlendirdi.

“Ekonomik Zorluklar Gölge Düşürdü”

Vatandaşların bir kısmı, artan fiyatlar ve geçim sıkıntısının 2024’e damga vurduğunu ifade etti. Bir esnaf, “Maliyetler çok yükseldi, kazancımız düştü. 2024 bizim için çok zordu” derken, bir başka vatandaş ise “Bu yıl ekonomik kriz hepimizi yordu, ama sabırla atlattık” dedi.

Yeni yıl için vatandaşların en büyük beklentisi ekonomik refah ve sosyal yatırımlar oldu. Bir memur, “2025’te işsizlik sorununa çözüm bekliyoruz. Gençlerimiz için daha fazla fırsat sunulmalı” ifadelerini kullanırken, bir diğer vatandaş, “Daha huzurlu ve ekonomik açıdan rahat bir yıl olsun” temennisinde bulundu.

HABER: EYLEM ÖZEN /HASRET DAYANIR

"Devlet Hastanesine Güveniyoruz"

Vatandaşların bir kısmı devlet hastanelerinin daha güvenilir ve erişilebilir olduğunu belirtti. Sağlık hizmetlerine herkesin eşit şekilde ulaşmasının önemine vurgu yapan emekli öğretmen bir vatandaş, “Devlet hastanesine gidiyorum çünkü doktorlara güveniyorum. Özel hastaneye maddi imkanlarım yetmiyor ve bazen fazla ticari yaklaşıldığını düşünüyorum” dedi.

"Özel Hastane Daha Hızlı"

Diğer yandan özel hastaneleri tercih eden vatandaşlar, bu hastanelerin sunduğu hızlı hizmete dikkat çeken diğer bir vatandaş, “Zaman benim için çok önemli. Özel hastaneye gidiyorum çünkü sıra beklemek gibi bir problemim olmuyor. Ancak elbette iyi bir araştırma yaparak gitmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.

HABER: EYLEM ÖZEN/HASRET DAYANIR

Döviz Birikiminin Sebebi Nedir?

Bingöl Kent Haber Gazetesi olarak bu veriyi Bingöllü vatandaşlara sorduk. Mikrofon uzattığımız vatandaşların büyük bir kısmı, dövize olan ilginin temel nedenini yurt dışına göç eden Bingöllülerin gönderdiği yardımlara bağladı.

Vatandaş, “Bingöllüler yıllardır Avrupa başta olmak üzere birçok ülkeye çalışmak için göç etti. Oradaki kazançlarını ailelerine döviz olarak gönderiyorlar. Bu da ilimizde döviz mevduatını artırıyor. Yurtdışından gelen dövizler sadece aileler için değil, yatırım için de kullanılıyor. İnsanlar dövizi daha güvenli bir birikim yöntemi olarak görüyor” dedi.

HABER: HASRET DAYANIR/ EYLEM ÖZEN 

“Kira, Gıda ve Faturalar Yetiyor mu?”

Birçok vatandaş, son yıllarda asgari ücretle geçinmenin giderek zorlaştığını belirtiyor. Hemen herkes artan kira bedelleri, gıda fiyatları ve faturaların mevcut asgari ücretle karşılanamadığını dile getiriyor. Özellikle dört kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılamasının oldukça zorlaştığına dikkat çeken vatandaşlar, geçim sıkıntısının günden güne arttığını ifade ediyor.

Vatandaşların Asgari Ücret Talepleri

Bingöllü vatandaşlar, mevcut asgari ücretin yetersiz olduğunu düşünerek en az 30.000 TL gibi rakamların temel geçim için gerekli olduğunu belirtiyor. Bazı vatandaşlar ise özellikle aileler için 40.000 TL gibi rakamların düşünülmesi gerektiğini ifade ediyor.

“Artık Eskisi Gibi Değil”

Bir başka vatandaş ise  “Eskiden az çok geçim sağlanıyordu ama artık maaşlar tüm masraflara yetmiyor. Kiralar ateş pahası, markete gidince en temel gıda ürünleri bile cep yakıyor. Bingöl gibi bir şehirde bile geçim bu kadar zor olduysa büyük şehirlerde nasıl oluyor, bilmiyorum. En az 35.000 TL olmalı ki insanlar rahat nefes alabilsin.”

HABER: HASRET DAYANIR/EYLEM ÖZEN