Çalışma koşulları insan sağlığı açısından risk taşıyan meslek gruplarına tanınan yıpranma payı (Fiili Hizmet Süresi Zammı) uygulamasının kapsamı genişletildi. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) mevzuatı kapsamında yapılan düzenlemeyle, belirli mesleklerde çalışanlara ek prim günü ve daha erken emeklilik hakkı tanınıyor.
Fiili hizmet süresi zammı uygulamasında, çalışanların her 12 aylık fiili çalışması karşılığında SGK prim kayıtlarına 60, 90 veya 180 gün ilave ediliyor. Bu sayede prim gün sayısı daha kısa sürede tamamlanırken, emeklilik yaşı da daha erken bir tarihe çekilebiliyor.
Yıpranma payının en belirgin uygulandığı meslek gruplarının başında yer altı maden işçileri geliyor. Bu kapsamda, yer altında geçirilen her 360 günlük çalışma süresine karşılık 180 gün ek prim kazanılıyor. Böylece maden işçileri, diğer çalışanlara kıyasla daha erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Emeklilik Yaşı 5 ila 8 Yıl Öne Çekilebiliyor
Normal şartlarda bir çalışanın yıllık prim günü 360 gün olarak hesaplanırken, riskli ve ağır işlerde bu süre daha yüksek yazılıyor. Birikimli olarak ilerleyen fiili hizmet süresi zammı sayesinde emeklilik yaşı 5 yıla kadar, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor.
Yıpranma Payından Yararlanan Meslekler
Fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlanan meslek grupları arasında sağlık çalışanları, ağır sanayi işçileri ile zararlı maddelere maruz kalınan iş kolları bulunuyor. Ayrıca;
Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler
Yer altı maden işçileri
Askerler ve polisler
MİT personeli
Cezaevi infaz ve koruma memurları
İtfaiye personeli
yıpranma payı hakkından faydalanan gruplar arasında yer alıyor.
Yeni Düzenlemeyle Kapsama Alınan Meslekler
SGK’nın 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanan düzenlemesi ile fiili hizmet süresi zammı kapsamına yeni meslekler de eklendi. Buna göre;
Çimento fabrikalarında çalışan işçiler
Alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar
Dökümhane çalışanları
Cam sanayi sektöründe çalışan işçiler
yıpranma payı uygulamasından yararlanabilecek.