Bingöl'ün Genç ilçesine bağlı Servi köyünde, yıllardır sürdürülen geleneksel dut pekmezi üretimi bu yıl yeniden hareketlendi. Geçen yıl yaşanan verim düşüklüğü nedeniyle dut ağaçlarının yeterli ürün vermemesi, pekmez üretimini durma noktasına getirmişti. Bu yıl ise ağaçların bol meyve vermesiyle köyde büyük kazanlar yeniden ateşin üzerine kuruldu. Köylüler, yaz sezonu boyunca dutun olgunlaşma dönemine göre 2 ila 3 kez pekmez yaparak hem ailelerinin kışlık ihtiyacını hazırladı hem de isteyenler için satışa sundu.
Dallar Silkeleniyor, Dutlar Toplanıyor
Pekmez mesaisi sabahın erken saatlerinde başlıyor. Olgunlaşan dutlar, ağaçların altına serilen temiz brandaların üzerine silkelenerek toplanıyor. Daha sonra dutlar yabancı maddelerden ayıklanıp yıkanarak büyük kazanlara aktarılıyor. Saatlerce kaynatılan dutlar iyice yumuşadıktan sonra süzülüyor. Böylece dutun özü çıkarılıyor ve posa kısmı ayrılıyor.
Elde edilen dut şırası yeniden kazana alınarak odun ateşinde bir süre kaynatılıyor. Kaynatma sırasında şıra sürekli karıştırılırken, üreticiler pekmezin lezzetini, rengini ve doğal yapısını koruyabilmek için ateşin derecesini dikkatle ayarlıyor.
Odun ateşinde bir süre kaynatılan dut şırası, ardından geniş tepsilere alınarak yaklaşık 3 gün güneş altında bekletiliyor. Doğal yollarla yoğunlaşan pekmez, istenilen kıvama ulaştıktan sonra son kez süzülerek kavanozlara dolduruluyor ve tüketime hazır hale getiriliyor.
Doğallığıyla Sofraların Vazgeçilmezi
Katkı maddesi kullanılmadan tamamen geleneksel yöntemlerle hazırlanan Servi pekmezi, doğal aroması ve yoğun kıvamıyla yıllardır bölgenin en çok tercih edilen yöresel ürünleri arasında yer alıyor. Kahvaltı sofralarından tatlılara kadar birçok alanda tüketilen pekmez, özellikle kış aylarında enerji verici özelliği nedeniyle de yoğun ilgi görüyor.
Bu yıl dut veriminin yüksek olması sayesinde Servi köyünde pekmez kazanlarının yeniden kaynaması üreticileri sevindirirken, köylüler önümüzdeki yıllarda da aynı bereketin devam etmesini umut ediyor.
"Bu Yıl İkinci Kez Pekmez Yapıyoruz"
Geleneksel yöntemlerle dut pekmezi üreten köy sakinlerinden Fatma Dayanır, geçen yıl dut veriminin düşük olması nedeniyle pekmez yapamadıklarını belirterek, "Geçen yıl dut yok denecek kadar azdı, bu yüzden kazan kuramadık. Bu yıl ise ağaçlar bol ürün verdi. Şu anda ikinci kez pekmez yapıyoruz. Dut olduğu sürece bir kez daha yapmayı düşünüyoruz. Yaptığımız pekmezi hem kış için hazırlıyoruz hem de isteyenlere satıyoruz.”