Kısmi emeklilik şartları, sigortalının bağlı olduğu statüye göre farklılık gösteriyor. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında ayrı uygulamalar bulunsa da en çok merak edilen düzenleme SSK’lı çalışanları ilgilendiriyor. Özellikle EYT kapsamına giremeyen vatandaşlar için 3600 günle emeklilik konusu yeniden gündeme geldi.
8 Eylül 1999 Öncesi Girişlilere Özel Hak
8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi bulunan SSK’lılar için kısmi emeklilik imkânı bulunuyor. Bu kapsamda aranan temel şartlar şunlar:
8 Eylül 1999’dan önce sigorta başlangıcı
· En az 15 yıl sigortalılık süresi
· 3600 prim günü
· Kadınlarda en az 50 yaş
· Erkeklerde en az 55 yaş
Ancak yaş şartı sabit değil. Sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak artış gösteriyor.
Örneğin;
· 8 Eylül 1976’dan önce sigortalı olan erkekler 55 yaşında,
· 1 Nisan 1981’den önce sigortalı olan kadınlar ise 50 yaşında emekli olabiliyor.
Daha sonraki girişlerde yaş sınırı kademeli şekilde yükseliyor.
Yaş Hesabı Nasıl Belirleniyor
Kısmi emeklilikte yaş hesabı üç ayrı kritere göre yapılıyor:
· 15 yıllık sigortalılık süresinin dolduğu tarih
· 3600 prim gününün tamamlandığı tarih
· Kanunda belirtilen yaş şartı
Bu üç hesaplamadan hangisi daha yüksek yaşı gösteriyorsa, emeklilik o yaş üzerinden gerçekleşiyor.
Örneğin; bir erkek sigortalının 15 yılı 1995’te doldurduğu, 3600 günü 2009’da tamamladığı ve 1959 doğumlu olduğu varsayıldığında yapılan hesaplamalarda 55, 59 ve 60 yaş sonuçları ortaya çıkabiliyor. Bu durumda en yüksek yaş olan 60 esas alınıyor. Aynı yöntem kadın sigortalılar için de geçerli.
Normal Emeklilik ile Kısmi Emeklilik Arasındaki Fark
Normal emeklilikte 5000 ile 5975 gün arasında prim şartı aranıyor. Ayrıca kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi gerekiyor. 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle yaş şartı kaldırılmıştı.
Kısmi emeklilikte ise daha düşük prim günü (3600 gün) ve 15 yıl sigortalılık süresi yeterli oluyor. Ancak yaş şartı devam ediyor. Bu haktan yalnızca 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar yararlanabiliyor.
EYT kapsamı dışında kalan ve prim gününü tamamlayamayan birçok çalışan için 3600 günle kısmi emeklilik, önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.
